Тогтоол №9902

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Ч.А нь Д.М-д 174 м.кв талбай бүхий үл хөдлөх хөрөнгийг худалдсан боловч төлбөрөө бүрэн аваагүй, Д.М нь уг хөрөнгийг барьцаалсан байсан тул өмчлөх эрхийг бүртгүүлж чадаагүй.
• Нэхэмжлэгч: Ч.А нь Д.М-ээс үл хөдлөх хөрөнгө ашигласны төлбөр 245,380,000 төгрөг гаргуулах.
• Хариуцагч: Д.М нь талуудын байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, төлсөн 265,000,587 төгрөгийг буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-03-21, Дугаар: 183/ШШ2018/0687
• Шийдвэр: Ч.А-ын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, талуудын хоорондын гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоон, Ч.А-аас 265,000,587 төгрөгийг гаргуулж Д.М-д олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 492.1.1, 56.1.1, 56.5. Үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээг нотариатаар гэрчлүүлж, улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Өдөр: 2018-05-18, Дугаар: 210/МА2018/00918
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй нь хууль зөрчсөн, ёс суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан хэлцэл гэж үзэх үндэслэлгүй бөгөөд зөвхөн худалдагчийн буруу биш тул үндсэн нэхэмжлэлийг хангах ёстой.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2 дахь заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Гэрээгээр шилжүүлэн өгсөн үл хөдлөх хөрөнгийг улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул хариуцагч талд өмчлөх эрх шилжээгүй.
• Нэхэмжлэгч нь эрхийн доголдолгүй эд хөрөнгө шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй тул хариуцагч нь Иргэний хуулийн 209.1-д зааснаар эд хөрөнгийн үнийг төлөхөөс татгалзах эрхтэй.
• Талуудын хооронд байгуулагдсан үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ нь хууль зөрчсөн буюу нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд харшилсан хэлцэл гэж тогтоогдоогүй байхад анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 56.1.1-т заасныг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Гэрээгээр шилжүүлэн өгсөн эд хөрөнгө нь эрхийн доголдолтой байсны улмаас хариуцагч нь тухайн эд хөрөнгийг өмчлөлдөө авах боломжгүй болсон тул Иргэний хуулийн 225.1, 205.1-д заасан үндэслэлээр гэрээгээр шилжүүлэн өгсөн мөнгөн хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй.
• Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.