Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн эзэмшлийн эрхийг тодорхойлох, улсын бүртгэлийн гэрчилгээтэй этгээт болон гэрээний дагуу төлбөр төлж, эзэмшилд авсан этгээдийн хооронд үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч нь худалдааны гэрээгээр орон сууцыг худалдан авч, улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр эзэмшигч болсон ч хариуцагч тухайн байранд амьдарч, хөгжүүлэгч компаниас захиалан бариулах гэрээ байгуулсан гэж үзэж байв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Өмчлөх эрхийн гэрчилгээгээр хууль ёсны эзэмшигч болохыг нотолж, хариуцагчийг байрнаас нүүлгэн гаргуулахыг хүссэн. Нэхэмжлэгч нь өмнөх эзэмшигчээс гэрээгээр авсан байрыг цааш нь худалдаж, бүртгүүлсэн гэж тайлбарлав.
• Хариуцагч: Өөрийг нь хууль ёсны эзэмшигч гэж үзэж, нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэв. Хариуцагч нь хөгжүүлэгч компаниас орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа болон төлбөрийн хэсгийг төлж, байрыг бүрэн засварласан. Мөн улсын комисс хүлээн аваагүй тул өмчлөх эрх үүсээгүй, гэрчилгээг гаргаагүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийг орон сууцнаас нүүлгэн гаргах шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Нэхэмжлэгч нь тухайн орон сууцны хууль ёсны өмчлөгч болох нь улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр тогтоогдсон тул Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу эд хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй гэж үзсэн. Хариуцагч нь гэрээ байгуулсан гэж үзэж байгаа ч, уг гэрээ байгуулахаас өмнө буюу өмнөх эзэмшигч нь тухайн байрыг өмчлөх эрхийг бүртгүүлж, бусдад худалдаж өгсөн болох нь нотлогдсон. Иймд хариуцагч нь тухайн үед аль хэдийн өмчлөх эрх нь бүртгэгдсэн, бусдад худалдагдсан байрыг "захиалан бариулсан" гэж үзэх үндэслэлгүй, татгалзал нь үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн эзэмшлийг тодорхойлох гол үндэс нь улсын бүртгэлийн гэрчилгээ бөгөөд бүртгэгдсэн эзэн нь Иргэний хуулийн 106.1-д заасны дагуу хууль бус эзэмшигчээс эд хөрөнгөө шаардах эрхтэй.
• Өмчлөх эрхийн бүртгэл хийгдээгүй, улсын комисс хүлээн аваагүй байсан ч, өмнө нь хөгжүүлэгч компани нь өмчлөх эрхийг бүртгүүлж, бусдад худалдаж өгсөн тохиолдолд дараагийн гэрээгээр эзэмших эрх үүсэхгүй, учир нь борлуулагч нь эзэмших эрхгүй болсон.
• Хууль бус эзэмшилд байгаа этгээд нь гэрээ байгуулсан, төлбөр төлсөн, засвар хийсэн зэрэг бодит үйлдлүүд нь улсын бүртгэлийн гэрчилгээтэй зөрчилдөх үед эзэмшлийн эрхийг баталгаажуулахад хүрэлцэхгүй.