2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — орон сууц захиалсан төлбөр буцаан авах болон гэрээнээс татгалзсантай холбоотой учирсан хохирлыг барагдуулах. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай орон сууц захиалгын гэрээ байгуулж, төлбөрийн тодорхой хэсгийг төлсөн боловч хариуцагч гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулахгүй байсан тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгө болон түрээсийн зардал зэргийг хохирлоор тооцон нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлж, орон сууцыг тохирсон хугацаанд хүлээлгэн өгөөгүй тул төлсөн мөнгөө буцаан авах болон орон сууц хөлсөлж амьдарсан хугацааны түрээсийн төлбөрийг хохирол болгон нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Гэрээний үүрэг биелээгүй байгааг хүлээн зөвшөөрч, төлсөн мөнгөний хэмжээг буцаан олгоход бэлэн байгаа ч гэрээнд хохирол болон алданги төлөх заалт байхгүй тул түрээсийн төлбөрийг хохирол болгон нэхэмжлэхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын төлбөр буцаан авах хэсгийг хангаж, хохирлын хэсгийг тодорхой хэмжээгээр хангахаар шийдвэрлэв.

• Талууд хоорондоо хүчин төгөлдөр орон сууц захиалгын гэрээ байгуулсан тул энэ нь худалдах худалдан авах гэрээний шинжтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Хариуцагч орон сууцыг 2022 оны 4-р улиралд хүлээлгэн өгөх үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээний үүрэг зөрчсөн гэж үзнэ.
• Хариуцагчийн буруутай үйлдлийн улмаас нэхэмжлэгч гэрээгээ цуцалж, гэрээнээс татгалзсан тул төлсөн мөнгөө буцаан авах болон гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг барагдуулах эрхтэй (Иргэний хууль 205.1, 227.1).
• Нэхэмжлэгч гэрээний үүрэг шаардах эрх үүссэн үеэс гэрээнээс татгалзах тухай мэдэгдэл гаргах хүртэлх хугацаанд орон сууц хөлсөлж амьдарсан баримттай тул түрээсийн төлбөрийг хохирол гэж тооцов.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд нөгөө тал гэрээгээ цуцалж, үүргээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг барагдуулах эрхтэй байдаг (Иргэний хууль 227.1).
• Худалдагч нь гэрээгээр тохирсон хугацаанд биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг шилжүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээний талууд хохирол, алданги төлөх тухай тусгай заалт тохироогүй байсан ч гэрээний үүрэг зөрчсөн учраас үүнээс шууд үүссэн бодит хохирлыг барагдуулах үүрэг хүлээдэг (Иргэний хууль 227.1).