2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ — түрээсийн барьцаа мөнгө (дэнчин) буцаан олгох маргаан. Нэхэмжлэгч тал орон сууц хөлслөх гэрээний хугацаа дуусаж, эд хөрөнгийг хүлээлгэн өгсөн тул гэрээнд заасан дэнчний мөнгө болох ойролцоогоор 1.5 сая төгрөгийг буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний хугацаа дуусаж, орон сууцыг хүлээлгэн өгсөн тул дэнчин буюу барьцаа мөнгөө буцаан авах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Хөлслөгч тал гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах тухай мэдэгдэл өгөөгүй, мөн орон сууц дахь эд хогшил эд хөрөнгө дутуу, чанар муудсан тул дэнчний мөнгөөр хохирлыг барагдуулна гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангах шийдвэр гаргав.

• Хариуцагч тал орон сууц дахь эд хөрөнгийн чанар муудсан, хохирол учирсан гэж маргаж байгаа боловч ямар хэмжээний хохирол учирсан, хэрхэн муудсан болохыг хуульд заасан арга хэрэгслээр бэхжүүлсэн хангалттай нотлох баримт (зураг, мэргэжлийн дүгнэлт гэх мэт) ирүүлээгүй тул энэхүү тайлбарыг үндэслэлгүй гэж үзнэ.
• Нэхэмжлэгч тал орон сууцыг гэрээний дагуу хүлээн авч, хөлсийг бүрэн төлж, гэрээний хугацаа дуусахад түлхүүрийг хүлээлгэн өгсөн тул гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлсэн гэж үзнэ.
• Нэхэмжлэгч тал гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах санал гаргаагүй, гэрээний хугацаа дуусаж сунгагдахгүй болсон тул хариуцагч талд гэрээний хугацааны талаар урьдчилан мэдэгдэх үүрэг үүсээгүй тул хариуцагч тал гэрээний үүргээ зөрчөөгүй гэж дүгнэллэв.
• Иймд нэхэмжлэгч тал үүргээ гүйцэтгэж дууссан тул дэнчин авсан тал нь түүнийг буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 233.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хөлслөгч тал гэрээний дагуу орон сууцыг хүлээлгэн өгч, үүргээ гүйцэтгэсэн тохиолдолд дэнчин тавигч талд дэнчний мөнгө буцаан олгогдох ёстой (Иргэний хууль 233.2).
• Эд хөрөнгийн чанар муудсан эсвэл хохирол учирсан гэх маргааныг нотлох баримт (хууль зүйн арга хэрэгсэл) бүрдүүлж чадаагүй бол тухайн тайлбар нь шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 302.1).
• Гэрээний хугацаа дуусахад автоматаар дуусдаг бөгөөд гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлахгүй бол нөгөө тал руу мэдэгдэх үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 40.1).