Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — барьцаа хөрөнгийг фидуцийн гэрээний дагуу худалдан борлуулахад гарсан үнийн зөрүүг нөхөн төлүүлэх. Зээлдэгч нь зээлийн үндсэн төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлдүүлэгч нь барьцаа хөрөнгийг фидуцийн гэрээний дагуу гуравдагч этгээдэд худалдан борлуулсан байна. Нэхэмжлэгч нь барьцаа хөрөнгийг зах зээлийн үнээр буюу өндөр үнээр зарсан гэж үзэн, үнийн зөрүүг гаргуулж авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь барьцаа хөрөнгийг худалдах талаар урьдчилан мэдэгдэх үүргээ зөрчиж, гэрээнд заасан хугацаанаас өмнө болон хэтэрхий бага үнээр зарсан тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэн, үнийн зөрүүг нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн төлбөр төлөгдөөгүй тул гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулсан бөгөөд уг хөрөнгийг бодит үнээр нь шилжүүлсэн тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Хариуцагч нь фидуцийн гэрээний дагуу барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулах үүргээ зөрчсөн боловч нэхэмжлэгчид бодит хохирол учирсан нь нотлогдоогүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагч нь зээлийн гэрээний хугацаа дууссан тул фидуцийн гэрээний дагуу үүрэг гүйцэтгэх эрхтэй байсан тул барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулсан нь эрх зүйн үндэслэлтэй. Нэхэмжлэгч нь барьцаа хөрөнгийг өндөр үнээр зарсан гэж үзэж байгаа ч хариуцагч тал хөрөнгийг бодит үнээр нь шилжүүлж, зээлийн үлдэгдэл болон хүүг тооцон гэрээг дуусгасан тул нэхэмжлэгчид хохирол учирсан гэх баримт тогтоогдоогүй. Иймд үүрэг гүйцэтгүүлэгч хохирлоо арилгуулах эрхтэй боловч хохирол учирсан нь батлагдаагүй тул нөхөн төлбөр олгох үндэслэлгүй (Иргэний хууль 219.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгүүлэгч хохирлоо арилгуулах эрхтэй боловч тухайн үйлдэл нь бодит хохирол учруулсан болох нь нотлогдсон байх ёстой тул хохирол тогтоогдоогүй тохиолдолд нөхөн төлбөр нэхэмжлэх боломжгүй (Иргэний хууль 219.1).
• Зээлийн гэрээ болон фидуцийн гэрээний дагуу зээл төлөгдөөгүй үед барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулж үүрэг гүйцэтгүүлэх нь зээлдүүлэгчийн эрх юм (Иргэний хууль 235.4).
• Фидуцийн гэрээний дагуу эд хөрөнгийг худалдан борлуулж, үлдэгдэл төлбөрийг тооцон зээлийг хаасан тохиолдолд талуудын хоорондын гэрээний үүрэг дуусгавар болно.