Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалгын гэрээний биелэлт болон төлбөр буцаан олголт. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компанитай орон сууц захиалах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлсөн боловч гэрээнд заасан хугацаанд орон сууц ашиглалтад орсонгүй. Иймээс нэхэмжлэгч нь төлсөн мөнгөн дүн болон алдангийг буцаан авах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээнд заасан хугацаанд орон сууц бэлэн болоогүй тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгө болон алданги тооцож гаргуулах ёстой гэсэн байр суурьтай.
• Хариуцагч: Барилгын материалын тээвэрлэлт болон хил гааль дээрх ачаалал зэрэг нөхцөл байдлын улмаас хугацаа хойшлогдсан тул алданги төлөхгүй гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханаж, хариуцагч компаниас нэхэмжлэгчид үндсэн төлбөр болон алдангийг нийт 19 465 500 төгрөг гаргуулан олгохыг шийдвэрлэсэн.

• Хариуцагч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулаагүй тул нэхэмжлэгч нь гэрээгээ цуцалж, төлбөрөө буцаан авах эрхтэй, учир нь гэрээний дагуу аль нэг тал гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг бие байдлаар түүнчлэн гэрээ биелсэнээс олсон ашигтай харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Хариуцагч тал өөрийн татгалзах үндэслэл болох барилгын ажил хойшлогдсон нөхцөл байдлыг нотлох баримтаар нотлоогүй тул алданги тооцохгүй гэх гэрээний заалт мөрдөгдөхгүй, учир нь хариуцагч тал өөрийн татгалзах үндэслэлээ нотлоогүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Хариуцагч тал гэрээний дагуу орон сууц ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханаж, алданги тооцох нь үндэслэлтэй (Иргэний хууль 232.6, 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний аль нэг тал гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг бие байдлаар түүнчлэн гэрээ биелсэнээс олсон ашигтай харилцан буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний нөхцөл байдлыг нотлоогүй тохиолдолд тал нь өөрийн татгалзах үндэслэлээ нотлох үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд гэрээгээ цуцалж, төлбөр буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 232.6, 243.1).