2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалсан гэрээг цуцалж, урьдчилгаа төлбөрийн үлдэгдлийг буцаан авах маргаан. Захиалагч нар орон сууцны барилга гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтад ороогүй, гүйцэтгэгч үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээгээ цуцалж, төлсөн мөнгөө буцаан авах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал барилгыг хугацаанд нь дуусгаж, ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, төлсөн урьдчилгаа төлбөрийн үлдэгдлийг буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Ковидын улмаас барилга ашиглалтад ороогүй, гэрээг сунгасан гэх үндэслэл болон нэхэмжлэгч нар үлдэгдэл төлбөрөө төлөөгүй гэх байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 15 сая төгрөгийн урьдчилгаа төлбөрийн үлдэгдлийг буцаан олгохыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээ цуцлах үндэслэлтэй байна.
• Хариуцагч тал ковидын улмаас гэрээг сунгасан гэж тайлбарласан боловч захиалагч талд мэдэгдсэн баримт байхгүй тул гэрээг сунгасан гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Гэрээг цуцлах шалтгаан нь гүйцэтгэгч талтай холбоотой тул нэхэмжлэгч нарыг гэрээ цуцлах эрхтэй, учир нь ажил гүйцэтгэгч тал үүргээ биелүүлээгүй байна (Иргэний хууль 355.2, 206.1).
• Талууд гэрээг цуцлах үед 20 хувийн торгууль суутгуулах талаар тохиролцсон баримт байхгүй тул суутгал хийх үндэслэлгүй.
• Гэрээний гүйцэтгэл биет байдлаар болоод гэрээг цуцалсан тул талууд гэрээний гүйцэтгэлээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гүйцэтгэгч тал гэрээт ажлыг хугацаанд нь дуусгахгүй, үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд захиалагч нь ажил гүйцэтгэгч ажлыг бүрэн дуусгахаас өмнө гэрээг цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 355.2).
• Гэрээг аль нэг тал нь гэрээнд заасан нөхцөл байдлын улмаас цуцалсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээг сунгасан талаар нөгөө талтай албан ёсоор мэдэгдсэн, баримтжуулсан нотлох бичиг байхгүй бол гэрээг сунгасан гэж үзэх үндэслэлгүй (Гэрээний нөхцөл).