📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Д.Ж нь 2018 оны 9 сарын 2-3-ны шөнийн 05 цаг 15 минутад Чингэлтэй дүүргийн 17 дугаар хороо, “Уранмандал” дэлгүүрийн баруун замд “HONDA INSPIRE” загварын тээврийн хэрэгсэл жолоодон явахдаа нүд гялбан зорчих баримжаа алдсан үедээ хурдаа хасах буюу тээврийн хэрэгслийг зогсоогүйгээс явган зорчигч С.Г-ийг мөргөн амь насыг нь хохироосон, дээрх зам тээврийн ослыг гаргасныхаа дараа мөн дүрмийн 2.5-д заасан осолд холбогдсон жолоочийн үүргийг биелүүлэлгүй хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан үйл баримтууд хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн.
- Нэхэмжлэгч: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч С.О - “Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэнд гомдолтой байна. Анхан шатны шүүх хуралдаанд би хохирол нэхэмжилсэн нэхэмжлэл гаргаагүй, тайлбар болон хохирлын ямар ч нотлох баримтыг бүрдүүлж өгөөгүй байхад нэхэмжлэл хэлэлцээд байгааг ойлгохгүй юм. Миний хүүг ажилтай, ажилгүй нь тодорхойгүй гэсэн тул ажиллаж байсан газрын тодорхойлт өгсөнөөс өөр зүйлгүй. Анхан шатны шүүхээс машины хурд 26.4 км цагийн хурдтай байхад хүний биед гавал ясны бүрэн цууралт, дагалдах хүндрэлүүд үүсэх эсэхийг тогтоож өгөхийг хүсч байсан. Уг машиныг хурд хэтрүүлэн явж байсан гэж үзэж байна. Прокурор Ц.Оюун-Эрдэнэ замын зорчих хэсгийн голд хөлөө жийгээд сууж байсан нь камерийн бичлэгт байгаа гэдэг ч миний хүүгийн зам дээр сууж байгаа дүрс нь бичлэгт огт байгаагүй. Жолооч “замд шуудайтай хог хэвтэж байна гээд мөргөөд гарсан” гэж яриад байна. Энэ нь замд байгаа саадыг тойрч гарна гэсэн хуулийн заалтыг зөрчсөн гэж үзэж байна. Эдгээр асуудлыг бүрэн тогтоохгүйгээр шийтгэх тогтоол гарсанд гомдолтой байгаа тул хэргийг нягтлан шийдэж өгнө үү”.
- Хариуцагч: Шүүгдэгч Д.Ж - “Шүүгдэгч Д.Ж гэм буруугийн асуудал болон хэргийн зүйлчлэлд маргадаггүй. Анхан болон давж заалдах шатны шүүх үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж, хуульд нийцүүлэн хэргийг шийдвэрлэсэн гэж үзэж байна. Шүүгдэгч нь хэргийн газрыг орхин зугтаасан үйлдэлдээ 1,300,000 төгрөгөөр торгох ял шийтгүүлсэн. Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн гомдолд хохирлыг яриагүй байхад энэ талаар ярьсан гэж дурдсан байсан. Хохирогчийн өмгөөлөгчийн хэлснээр нэхэмжилсэн 35,000,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн байдаг. Иргэний хуулийн 508 дугаар зүйлийн 508.1-д “...хохирогч нас барснаас учирсан гэмт хорын хохиролд хохирогчийн гэрээний дагуу хийгдэх ёстой байсан ажлын хөлсийг гэм буруутай этгээдээр төлүүлнэ” гэсэн зохицуулалт байхгүй тул шүүх нэхэмжлэлийг хангахгүй орхисон нь үндэслэлтэй гэж үзэж байна. Иймд анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж өгнө үү. Мөн шүүгдэгчийн хувьд энэ асуудалдаа маш их гэмшиж байгаа, биеийн байдлын хувьд хэвтэрт байгаа”.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Д.Ж-г автотээврийн хэрэгслийн жолооч хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль, түүнд нийцүүлэн гаргасан захиргааны хэм хэмжээний акт зөрчсөний улмаас хүний амь насыг хохироосон, автотээврийн гэмт хэрэг үйлдсэн жолооч хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар хорих ял оногдуулахгүйгээр 3 жилийн хугацаагаар тэнсэж, тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 5 жилийн хугацаагаар хасч, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.11 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 1,350,000 төгрөгөөр торгох ялаар тус тус шийтгэж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар Д.Ж-д оногдуулсан торгох ялыг тусад нь эдлүүж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар торгох ялыг 6 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар торгох ялыг тогтоосон хугацаанд биелүүлэхгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг 1 хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдэж, Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 508 дугаар зүйлийн 508.1-д зааснаар хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчөөс нэхэмжилсэн 35,000,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэг, 27.11 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 6.8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэг, 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэг, Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 508 дугаар зүйлийн 508.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч С.О
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хуралдаанд хохирол нэхэмжилсэн нэхэмжлэл гаргаагүй, тайлбар болон хохирлын ямар ч нотлох баримтыг бүрдүүлж өгөөгүй байхад нэхэмжлэл хэлэлцээд байгааг ойлгохгүй юм. Миний хүүг ажилтай, ажилгүй нь тодорхойгүй гэсэн тул ажиллаж байсан газрын тодорхойлт өгсөнөөс өөр зүйлгүй. Анхан шатны шүүхээс машины хурд 26.4 км цагийн хурдтай байхад хүний биед гавал ясны бүрэн цууралт, дагалдах хүндрэлүүд үүсэх эсэхийг тогтоож өгөхийг хүсч байсан. Уг машиныг хурд хэтрүүлэн явж байсан гэж үзэж байна. Прокурор Ц.Оюун-Эрдэнэ замын зорчих хэсгийн голд хөлөө жийгээд сууж байсан нь камерийн бичлэгт байгаа гэдэг ч миний хүүгийн зам дээр сууж байгаа дүрс нь бичлэгт огт байгаагүй. Жолооч “замд шуудайтай хог хэвтэж байна гээд мөргөөд гарсан” гэж яриад байна. Энэ нь замд байгаа саадыг тойрч гарна гэсэн хуулийн заалтыг зөрчсөн гэж үзэж байна. Эдгээр асуудлыг бүрэн тогтоохгүйгээр шийтгэх тогтоол гарсанд гомдолтой байгаа тул хэргийг нягтлан шийдэж өгнө үү.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэг, 27.11 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч С.О
- Гомдлолын шалтгаан: Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн нэхэмжилсэн 35,000,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь иргэний нэхэмжлэлтэй холбогдох хэсгийг хангаж, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж хяналтын шатны шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв.
- Шийдвэр: Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2019 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдрийн 138 дугаар шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээсэн Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 356 дугаар магадлалын тогтоох хэсэгт “шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн 7 дахь заалтыг “Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч нь 35,000,000 төгрөгийн нэхэмжлэлтэй холбогдох баримтаа бүрдүүлж иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэл гаргах эрхтэйг дурдсугай.” гэсэн өөрчлөлт оруулж, шийтгэх тогтоол, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсүгэй.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн нь Д.Ж-г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэг, 27.11 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт гэм буруутай тооцож, хуульд заасан ялын төрөл хэмжээний дотор ял шийтгэл оногдуулсан нь хэргийн бодит байдалд нийцсэн, үндэслэлтэй хууль зүйн дүгнэлт хийсэн тул шийтгэх тогтоол, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн гаргасан гомдлоос иргэний нэхэмжлэлтэй холбогдох хэсгийг хангаж, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж хяналтын шатны шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.8 дугаар зүйлийн 1.1-т заасныг удирдлага болгон хяналтын шатны шүүх хуралдаанаас тогтоосон.