Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хороо нь нэр дэвшигчийн нэрийг жагсаалтаас хасах, дахин сонгууль явуулах шийдвэр гаргахдаа Захиргааны ерөнхий хуульд заасан оролцогчийг сонсох ажиллагааг явуулаагүй, мөн хууль бус бүрэлдэхүүнтэйгээр хуралдаж шийдвэрлэсэн гэсэн эрх зүйн маргаан үүссэн. Өмнө нь эрүүгийн шүүхээр нэр дэвшигч зөрчил гаргасан нь тогтоогдсоны үндсэн дээр сонгуулийн байгууллага нь Сонгуулийн тухай хуулийн заалтыг үндэслэн нэрийг хасах үүрэгтэй болсон бөгөөд энэ тохиолдолд захиргааны акт гаргахдаа иргэнийг сонсох шаардлагагүй, мөн шүүхэд маргаагүй асуудлыг хяналтын шатанд шийдвэрлэх боломжгүй гэсэн эрх зүйн асуудал тулгарсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуулийн хорооны шийдвэрийг хүчингүй болгохыг хүссэн. Үндэслэл нь: 1) Эрүүгийн шүүхийн шийдвэрийг үндэслэн нэрийг хасах нь Үндсэн хуулийн сонгох эрх, Сонгуулийн тухай хуулийн заалтыг зөрчсөн. 2) Сонгуулийн хороо хууль бус бүрэлдэхүүнтэй, ирц хүрээгүйгээр шийдвэр гаргасан. 3) Захиргааны акт гаргахдаа оролцогчийг сонсох ажиллагааг явуулаагүй нь хууль бус.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Үндэслэл нь: 1) Эрүүгийн шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр зөрчил тогтоогдсон тул Сонгуулийн тухай хуулийн заалтын дагуу нэрийг хасах нь сонгуулийн байгууллагын үүрэг бөгөөд үр дагавар нь тодорхой, өөрчлөгдөх боломжгүй тул "сонсох ажиллагаа" шаардахгүй. 2) Хууль бус бүрэлдэхүүнтэй асуудлыг анхан шатны шүүхэд маргаагүй тул хяналтын шатанд шийдвэрлэхгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Шалтгаан нь: 1) Шүүхийн шийдвэрээр зөрчил тогтоогдсон тохиолдолд Сонгуулийн тухай хуулийн заалтын дагуу нэрийг хасах нь заавал биелүүлэх үүрэг бөгөөд иргэнийг сонсох шаардлагагүй. 2) Хууль бус бүрэлдэхүүнтэй асуудлыг доод шатанд маргаагүй тул дээд шатанд шийдвэрлэх эрхгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр хууль зөрчсөн нь тогтоогдсон тохиолдолд Сонгуулийн тухай хуульд заасан нэр дэвшигчийг жагсаалтаас хасах, дахин сонгууль явуулах шийдвэр гаргах нь сонгуулийн байгууллагын заавал биелүүлэх үүрэг бөгөөд ийм тохиолдолд Захиргааны ерөнхий хуульд заасан "оролцогчийг сонсох" ажиллагааг явуулах шаардлагагүй. (Захиргааны ерөнхий хууль 26.1, Сонгуулийн тухай хууль 159.2, 159.3, 159.4, 160.3)
• Хяналтын журмаар гаргасан гомдолд доод шатны шүүхэд маргаагүй, хэлэлцээгүй эрх зүйн асуудлыг (жишээ нь: байгууллагын бүрэлдэхүүний хуульд нийцсэн эсэх) дээд шүүх шийдвэрлэх боломжгүй.
• Захиргааны ерөнхий хуулийн "оролцогчийг сонсох" зохицуулалт нь шийдвэр гаргахын өмнө иргэний тайлбар, саналаар шийдвэрийн агуулга өөрчлөгдөх боломжтой тохиолдолд хамаарах бөгөөд шүүхийн шийдвэрийн улмаас үүсэх хууль зүйн үр дагаварыг заавал биелүүлэх шинжтэй, илэрхий үр дагавартай захиргааны акт гаргахад хамаарахгүй. (Захиргааны ерөнхий хууль 26.1)