Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн санал авах ажлыг зохион байгуулах журмыг зөрчсөн эсэх, мөн энэ нь сонгуулийн дүнд ноцтой нөлөөлсөн эсэхийг шүүх хянах маргаан. Сонгуулийн байгууллагын ажилтан сонгогчид зөөврийн битүүмжилсэн хайрцгаар саналаа өгөх ёстой өдөр үнэмлэхгүй учраас саналаа өгч чадаагүй бөгөөд дараа өдөр үндсэн бүртгэлтэй санал авах хэсэгтээ саналаа өгөхийн тулд хүсэлт гаргасан. Сонгуулийн хороо тэдний сонгох эрхийг хэрэгжүүлэх зорилгоор тус хэсэгт очиж саналыг нь авсан нь журмын зөрчил гэж үзэгдсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуулийн хороо зөөврийн битүүмжилсэн санал авах журмыг зөрчсөн, сонгогчдын нэрийн жагсаалтыг буруу боловсруулсан тул тухайн хэсгийн санал хураалтыг хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Сонгогчдын Үндсэн хуулийн сонгох эрхийг хэрэгжүүлэх зорилгоор шийдвэр гаргасан нь хуульд нийцсэн, мөн энэ зөрчил нь сонгуулийн ерөнхий дүнд ноцтой нөлөөлөхүйц байгаагүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив. Сонгуулийн байгууллагын ажилтан-сонгогчдын саналыг тэдний үндсэн бүртгэлтэй хэсэгт авсан нь сонгох эрхийг хязгаарлаагүй бөгөөд гарсан жижиг журмын зөрчил нь сонгуулийн дүнд ноцтойгоор нөлөөлөхүйц байгаагүй гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгогчдын нэрийн жагсаалт, санал авах ажлыг зохион байгуулах журмыг зөрчсөн нь зөвхөн сонгуулийн дүнд ноцтой нөлөөлөхүйц байвал тухайн хэсгийн санал хураалтыг хүчингүй болгох үндэслэл болно (Сонгуулийн тухай хууль 103.1.5).
• Сонгуулийн үндсэн зарчим нь сонгогч бүрийн сонгох эрхийг хангахад үндэслэх бөгөөд сонгогчдын хүсэлтийг үндэслэн санал авах нөхцөлийг өөрчлөх нь эрхийг хязгаарлаах биш харин хангах үйлдэл юм (Сонгуулийн тухай хууль 4.1, 4.2).
• Сонгуулийн дүнд ноцтой нөлөөлсөн гэж үзэхийн тулд зөрчил нь саналын тооцоо, ялалт, ялагдлыг тодорхойлоход шууд нөлөөлөхүйц байх шаардлагатай бөгөөд тусгай нөхцөлд сонгогчдын эрхийг хэрэгжүүлэх зорилготой арга хэмжээ нь ийм нөлөө үзүүлэхгүй (Сонгуулийн тухай хууль 103.3).