Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хуулийг зөрчсөн гэж үзэгдсэн нэр дэвшигчийн эрх зүйн байдлыг эцэслэн тогтоох хүртэл нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын анхдугаар хуралдааныг хойшлуулах ёстой эсэх, мөн тухайн нэр дэвшигч хуралдаанд оролцох эрхтэй байсан эсэхэд үүссэн эрх зүйн маргаан. Сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг жагсаалтаас хасах шийдвэрийг хуралдаанаас өмнө гаргаагүй, харин түр үнэмлэх олгохыг зөвшөөрсөн шүүхийн захирамж хүчин төгөлдөр байсан тул түүнийг оролцуулсан хуралдааныг хууль бус гэж үзэх үндэслэл байгаа эсэхийг шүүх тодорхойлсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нэр дэвшигч сонгуулийн хууль зөрчсөн гэж шүүхээр тогтоогдсон тул түүнийг хуралдаанд оролцуулж, ирцийг тооцсон нь хууль бус, хуралдааныг хүчингүй болгохыг хүссэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хуралдааныг хугацаанд нь хуралдуулсан, нэр дэвшигч түр үнэмлэхтэй байсан тул бүрэн эрхтэй оролцсон, ирцийн хувьд олонхийг бүрдүүлсэн, иймд шийдвэр хууль ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, хуралдаан болон тогтоолуудыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгосон. Учир нь нэр дэвшигчийг жагсаалтаас хасах шийдвэрийг Сонгуулийн хороо хуралдаанаас өмнө гаргаагүй, харин түүнд түр үнэмлэх олгохыг зөвшөөрсөн шүүхийн захирамж хүчин төгөлдөр байсан тул тэрээр хуралдаанд оролцох эрхтэй байсан. Иймд хуралдааныг хойшлуулах үндэслэл байгаагүй бөгөөд ирцийн хувьд хуулийн шаардлагыг хангасан гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэр дэвшигчийг нэрийн жагсаалтаас хасах эрх зөвхөн сонгуулийн байгууллагад (Сонгуулийн хороо) хамаарна. Шүүхийн шийдвэрээр зөрчил гаргасан болохыг тогтоосон ч, Сонгуулийн хороо жагсаалтаас хасах шийдвэр гаргаагүй бол тухайн нэр дэвшигч түр үнэмлэхтэйгээр хуралдаанд оролцох эрхтэй бөгөөд энэ нь хуралдааныг хойшлуулах үндэслэл болохгүй (Сонгуулийн тухай хууль 159.2).
• Хуралдааныг хуульд заасан хугацаанд хуралдуулж, нэр дэвшигчийн эрх зүйн байдал тодорхойгүй үед түүнийг оролцуулсан нь хуралдааныг хууль бус болгохгүй. Хэрэв Сонгуулийн хороо хуралдаанаас хойш жагсаалтаас хассан бол энэ нь өмнө болсон хуралдааныг хүчингүй болгох үндэслэл болдоггүй (Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 23.4, 23.7, 25.1).
• Захиргааны хэргийн шүүх нь хүчин төгөлдөр болсон иргэн, эрүүгийн хэргийн шүүхийн шийдвэрийг шинэчлэн хянах, эсвэл түүнийг үндэслэл болгох эрхгүй (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 127.2.4).