Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн тойрогт ногдох мандатын тоог хуваарилахдаа зөвхөн хүн амын тоог харгалзан үзэх үү, эсвэл засаг захиргааны хуваарь, сонгуулийн тогтолцоог мөн харгалзан үзэх үү гэдэгт маргасан. Аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчид сум тус бүрт мандатын тоог тогтоосон тогтоол гаргасан бөгөөд нэхэмжлэгч энэ нь хүн амын тоогоор илүү байсан сумын эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн. Хариуцагч байгууллага нь хуулийн дагуу мандатыг хуваарилсан гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хүн амын тоо ихтэй сумын мандатыг багасгаж, хүн амын тоо цөөн сумын мандатыг нэмсэн нь Сонгуулийн тухай хуулийг зөрчсөн, сонгогчдын эрхийг тэгш бус болгосон гэж үзэж, мандатын тоог өөрчлөхийг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Мандатын тоог тогтоохдоо зөвхөн хүн амын тоог биш, засаг захиргааны нэгжийн хуваарь, сонгуулийн тогтолцоог харгалзан үзсэн бөгөөд энэ нь хуульд нийцсэн, тэгш эрхийг зөрчөөгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын Дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийг хангахгүй орхисон. Учир нь Сонгуулийн тухай хууль мандатын тоог тогтоохдоо хүн амын тоог ганцхан үзүүлэлт болгохгүйгээр засаг захиргааны хуваарь, сонгуулийн тогтолцоог мөн харгалзан үзэхийг шаарддаг тул захиргааны байгууллагын шийдвэр хуульд нийцсэн гэж үзэв. Мөн нэг мандаттай тойрогт хуваарилсан нь бүх нэр дэвшигчидтэй адил тэгш эрх олгосон тул эрх зөрчигдөөгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн тойрог байгуулах болон мандатын тоог тогтооход зөвхөн хүн амын тоог биш, сонгуулийн тогтолцоо, засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгжийн хуваарийг харгалзан үзэх ёстой (Сонгуулийн тухай хууль 22.5, 22.9).
• Жижиг можиратор тогтолцоотой сонгуульд нэг тойрогт ногдох мандатын тоо нь олонхийн саналаар сонгогдох зарчимд суурилдаг тул бүх тойрогт сонгогчийн тоог адил байлгах шаардлагагүй (Сонгуулийн тухай хууль 7.1).
• Захиргааны байгууллага өөрийн эрх мэдлийн хүрээнд хуульд заасан бүх үзүүлэлтийг харгалзан шийдвэр гаргасан бол нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол зөрчигдөөгүй гэж үзнэ (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.1).