Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Засгийн газрын 2016 оны 81 дүгээр тогтоолын 2 дугаар хавсралтын 5 дахь хэсэг нь хайлуур жоншны Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр (АМНАТ)-ийг тооцох борлуулалтын үнэлгээний эх сурвалжийг Хятадын www.indmin.com цахим хуудаст байршсан олон улсын худалдааны FOB нөхцөлөөр зарлагдсан үнэ байхаар тогтоосон нь татварын хүндрэл учруулж, бодит бус үнэд АМНАТ ногдуулж байна гэх маргаан үүссэн.
• Нэхэмжлэгч: "А-О" ХХК болон бусад 13 компани Засгийн газрын 2016 оны 81 дүгээр тогтоолын 2 дугаар хавсралтын 5 дахь хэсгийг хууль бус болохыг тогтоолгох эсхүл хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Нэхэмжлэгчид www.indmin.com нь бирж биш, зөвхөн мэдээллийн сайт тул түүнд үндэслэн АМНАТ ногдуулах нь үндэслэлгүй, мөн жоншны олон улсын үнэ гэдэг ойлголт нь DAP нөхцөлтэй тохирдог, харин FOB Тяньжин үнэ нь бодит бус, олоогүй орлогод татвар ногдуулж байна гэж маргасан.
• Хариуцагч: Засгийн газар нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.14-т заасан эрхийнхээ хүрээнд олон улсын зах зээлийн үнэ тогтоодог биржийн нэрийг зарласан, нэхэмжлэгчид олон улсын зах зээлийн үнээр бүтээгдэхүүнээ борлуулах үүрэгтэй бөгөөд тус тогтоолыг хүчингүй болгосноор АМНАТ төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-10-21, Дугаар: 221/ШШ2024/0038
• Шийдвэр: Нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Засгийн газар Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.14-д заасан бүрэн эрхийн хүрээнд тогтоолыг баталсан, нэхэмжлэгчид Ашигт малтмалын тухай хуулийн 27.1.4-д зааснаар бүтээгдэхүүнээ олон улсын зах зээлийн үнээр борлуулах үүрэгтэй. Олон улсын зах зээлийн үнийг хүлээн зөвшөөрөгдсөн биржийн үнээс өөрөөр тогтоох боломжгүй, тогтоол хүчингүй болсноор АМНАТ төлөх үүргээс чөлөөлөгдөхгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: [Өдөр дурдагдаагүй], Дугаар: [Дугаар дурдагдаагүй]
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч “А-О” ХХК болон бусад компаниудын өмгөөлөгч, итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид.
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх зарчмыг зөрчсөн, Засгийн газар нөлөөллийн шинжилгээ хийгээгүй, www.indmin.com нь бирж биш, олоогүй орлогоос татвар ногдуулж байна, Засгийн газрын тогтоол нь бодит байдалд нийцэхгүй байна гэж гомдол гаргасан.
• Шийдвэр: Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэгч нарын гомдлын зарим хэсгийг хангасан.
• Үндэслэл: Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д зааснаар Монгол Улсын Засгийн газрын 2016 оны 02 дугаар сарын 01-ний өдрийн 81 дүгээр тогтоолын 2 дугаар хавсралтын 5 дахь хэсгийг хариуцагч дахин шинэ акт гаргах хүртэл зургаан сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, шүүхээс тогтоосон зургаан сарын хугацаанд хариуцагч дахин шинэ акт гаргаагүй тохиолдолд уг хэсгийг хүчингүй болгохоор шийдвэрлэсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: [Өдөр дурдагдаагүй], Дугаар: [Дугаар дурдагдаагүй]
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчид.
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангуулах.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, 2 дахь заалтын дугаарыг 3 гэж өөрчлөөд, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Ашигт малтмалын тухай хуульд хайлуур жонш экспортолсон этгээд АМНАТ төлөх, мөн биржийн болон зах зээлийн үнийн эх сурвалжийн нэрийг зарлах зохицуулалт орсон.
• Засгийн газрын 2016 оны 81 дүгээр тогтоолоор хайлуур жоншны үнийн эх сурвалжийг БНХАУ-ын Тяньжин боомт дахь www.indmin.com (FOB) цахим хуудсанд зарлагдсан үнэ байхаар заасан.
• Жоншны салбарын аж ахуйн нэгжүүдээс АМНАТ-ийг үндэслэлгүйгээр өндөр тогтоосноос санхүүгийн хүндрэлд орж буй талаар Засгийн газарт хүсэлт, шаардлага ирүүлж, ажлын хэсгүүд байгуулагдаж байсан ч бодитой шийдвэрлэгдээгүй.
• Засгийн газар маргаан бүхий тогтоолыг батлах үед Захиргааны ерөнхий хууль үйлчилж эхлээгүй байсан ч одоо хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа хэм хэмжээний акт нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.1, 60.1.2-т нийцсэн байх ёстой.
• Захиргааны ерөнхий хуулийн 69.1-д зааснаар захиргааны байгууллага жил бүр хэм хэмжээний актын хэрэгжилтэд хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийж, нэмэлт, өөрчлөлт оруулах шаардлагатай эсэхийг шийдвэрлэх үүрэгтэй байсан ч Засгийн газар энэ үүргээ биелүүлээгүй.
• Маргаан бүхий тогтоол нь Захиргааны ерөнхий хуульд заасан төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим болох “хууль дээдлэх зарчим” болон захиргааны үйл ажиллагааны тусгай зарчим болох “зорилгодоо нийцсэн”, “бодит нөхцөлд тохирсон”, “шийдвэр нь үндэслэл бүхий” буюу “харьцангуй байх” зарчмуудыг хангасан эсэх нь эргэлзээтэй байна.
• Хариуцагч нь хэм хэмжээний актад хяналт-шинжилгээ үнэлгээ хийх, эрх ашиг нь хөндөгдөж буй бүлгийн хүрээнд хэлэлцүүлэг хийх, оролцогчийг сонсох боломжийг зөв хэрэгжүүлэх замаар хэм хэмжээний актыг дахин батлан гаргах боломжтой, үүнийг шүүхээс нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй юм.