Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч С.С нь Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын "Эмнэлгийн хуудас олгох, хянах журам"-ын 2.6 болон 4.8.2 дахь заалтуудыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Учир нь тэрээр жирэмсний 37-38 долоо хоногтой байхдаа жирэмсний чөлөө авах хүсэлт гаргасан боловч тус журамд заасан 31-32 долоо хоногт тэтгэмж авах эрх үүсээгүй тул эмнэлгийн хуудас олгохоос татгалзсан байна.
• Нэхэмжлэгч: "Эмнэлгийн хуудас олгох, хянах журам"-ын 2.6-д заасан "жирэмсний 31-32 долоо хоногтойд" болон 4.8.2-т заасан "Жирэмсний 31-32 долоо хоногтойд тэтгэмж авах эрх үүсээгүй тохиолдолд" гэсэн заалтууд нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 19.1, Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.1, 60.1.2, 60.1.6-д нийцэхгүй, хуулиар хориглоогүй асуудлыг хориглосон зохицуулалт оруулсан тул хүчингүй болгуулах.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох. Журам нь хуульд заасан бүрэн эрхийн хүрээнд батлагдсан бөгөөд Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар батлагдсан "Жирэмсэн эмэгтэйн үзлэг шинжилгээний товлол"-д заасан хугацаатай уялдуулсан зохицуулалт юм.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-06-17, Дугаар: 18
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 191.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-06-17, Дугаар: 18
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх А/38 дугаар тушаалыг Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 191 дүгээр зүйлд үндэслэсэн гэж андуурсан бөгөөд уг журам нь хуулийн агуулга, хүрээг багасган, хуулиар хориглоогүй асуудлыг хориглосон байна.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 191.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-06-17, Дугаар: 18
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх журам нь хуульд нийцээгүй, хуулийн агуулгыг өөрчилсөн, иргэний үндсэн эрхийг зөрчсөн байхад нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, журмын 4.8.2 дахь заалтыг хүчингүй болгож, 2.6 дахь заалтыг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Засгийн газрын агентлагийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 8.3.2, Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 25.3-т заасны дагуу Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дарга нь тэтгэмж олгоход шаардагдах баримт бичгийг бүрдүүлэх, хянах журмыг тогтоох эрхтэй.
• "Эмнэлгийн хуудас олгох, хянах журам"-ын 2.6 дахь заалт нь эмнэлгийн хуудас олгох байгууллагыг тодорхойлсон бөгөөд Эрүүл мэндийн сайдын тушаалаар батлагдсан "Жирэмсэн эмэгтэйн үзлэг шинжилгээний товлол"-той уялдуулсан тул хууль зөрчөөгүй.
• Харин журмын 4.8.2 дахь заалт буюу "Жирэмсний 31-32 долоо хоногтойд тэтгэмж авах эрх үүсээгүй тохиолдолд" эмнэлгийн хуудас олгохгүй байх зохицуулалт нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16.5-д заасан "хүүхэд төрүүлэх, асрах болон хуульд заасан бусад тохиолдолд эд, мөнгөний тусламж авах эрхтэй" гэсэн иргэний үндсэн эрхийг хязгаарласан.
• Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 191.1-д жирэмсний чөлөө авахаас өмнө 12 сараас доошгүй хугацаанд, үүнээс сүүлийн 6 сард нь шимтгэл тасралтгүй төлсөн даатгуулагч эх тэтгэмж авах эрхтэй гэж заасан бөгөөд "жирэмсний 31-32 долоо хоног" гэсэн хязгаарлалт тогтоогоогүй.
• Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.1, 60.1.2, 60.1.6-д заасан захиргааны хэм хэмжээний актад тавигдах шаардлагыг журмын 4.8.2 дахь заалт хангаагүй, хуулиар хориглоогүй асуудлаар хориглосон зохицуулалт тогтоосон нь буруу.
• Иймд журмын 4.8.2 дахь заалт нь хууль тогтоогчийн тогтоосон хориглолтын хязгаартай холбоотой шаардлагыг хангаагүй бөгөөд нэхэмжлэгчийн хуулиар баталгаажсан эрхийг зөрчсөн тул хүчингүй болгох үндэслэлтэй.