Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Сүхбаатар дүүргийн Татварын хэлтсийн татварын улсын байцаагчид "ЭЭСЖ" ХХК-ийн 2012 оны албан татварын ногдуулалт, төлөлтийн байдалд хяналт шалгалт хийж, нийт 370,880.8 мянган төгрөгийн төлбөр ногдуулсан 0006856 тоот актыг үйлджээ.
• Нэхэмжлэгч: "ЭЭСЖ" ХХК нь 0006856 тоот актыг хүчингүй болгуулахыг хүссэн. Тус компани нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 8.1.2-т заасны дагуу эцсийн борлуулалт хийгдээгүй байсан тул НӨАТ ногдуулаагүй, мөн хувийн хэрэглээний зардлыг аж ахуйн нэгжийн зардалд оруулсныг Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хуулийн хүрээнд чөлөөлөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Татварын улсын байцаагч Б.Э, Ц.З нар нь "ЭЭСЖ" ХХК-ийн орон сууцны борлуулалтын орлогыг Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тайланд бүрэн тусгаагүй, НӨАТ-аас чөлөөлөх орлогыг буруу тодорхойлсон, мөн захирлын хувийн орон сууцны засварын зардлыг аж ахуйн нэгжийн зардалд тусгаж орлогыг бууруулсан зэрэг зөрчлүүдэд үндэслэн актыг зөв тогтоосон гэж тайлбарласан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2015-10-16, Дугаар: 675
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Татварын ерөнхий хуулийн 74.1.4, 74.2, 74.3, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 8.1.2, 13.5, Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 15.1.2.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2015-12-10, Дугаар: 567
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн холбогдох заалтууд болон Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн заалтуудыг зөв хэрэглэсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2016-01-20, Дугаар: 210/МА2016/00028
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг "эцсийн борлуулалт"-д ногдуулах ёстой байсан, мөн Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль болон Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн үйлчлэлд хамааруулах ёстой гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, торгууль, хүү, алданги нийт 124,104.4 мянган төгрөгийн төлбөрийг өршөөн хэлтрүүлж, нийт төлбөрийн хэмжээг 246,773.4 мянган төгрөг болгож багасгасан. Бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• "ЭЭСЖ" ХХК нь захирлын хувийн орон сууцны засварт зарцуулсан зардлыг аж ахуйн нэгжийн зардалд тусгаж татвар ногдуулах орлогыг бууруулсан нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 15.1.2-т заасныг зөрчсөн.
• Нэхэмжлэгчийн борлуулсан орон сууцны орлогыг Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тайланд бүрэн тусгаагүй, мөн Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 13.5-д зааснаар худалдах зориулалттай шинээр барьсан орон сууц нь НӨАТ-аас чөлөөлөгдөхгүй байхад буруу тайлагнасан нь зөрчилтэй.
• Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 8.1.2-т заасан "эцсийн борлуулалт"-д татвар ногдуулах нь барилгыг улсын комисс хүлээж авсан хугацаанаас үл хамааран "борлуулалт хийгдсэн"-ээр хэрэгжих бөгөөд энэ нь Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн аккруэл суурь зарчимтай нийцнэ.
• "Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль" нь зөвхөн нуун дарагдуулсан хөрөнгө, орлого, үйл ажиллагааг сайн дураар тайлагнасан харилцаанд хамаарах тул хариуцагч байгууллагаас хяналт шалгалтаар илрүүлсэн зөрчилд хамаарахгүй.
• "Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай" хуулийн 1.1, 4.3-т заасны дагуу торгууль, хүү, алдангид тооцсон төлбөрийг өршөөн хэлтрүүлэх нь зүйтэй.