Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөөгүй хугацааг тэтгэвэр тогтоох хугацаанд тооцох эсэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч иргэн иргэний хэргийн шүүхээр ажилласан хугацаагаа тогтоосон боловч даатгалын байгууллага тухайн хугацаанд ажил олгогч шимтгэл төлөөгүй байсныг үндэслэн тэтгэвэр тогтоох хугацаанаас хасаж шийдвэрлэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч шимтгэл төлөөгүй байсан ч шүүхийн шийдвэрээр ажилласан байдал тогтоогдсон тул тэтгэвэр тогтоох хугацаанд бүрэн тооцох ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Ажил олгогч шимтгэлийг төлөөгүй байсан тул тэрхүү хугацааг тэтгэвэр тогтооход оруулан тооцох боломжгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, ажилласан хугацааг бүрэн тооцохыг даалгасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон. Учир нь иргэний хэргийн шүүхээр ажилласан байдал нь тогтоогдсон боловч тухайн хугацаанд нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөгдөөгүй байсан тул ажил олгогчийн буруугаас үүссэн хохирлыг даатгуулагч бус ажил олгогч хариуцах ёстой, мөн даатгалын байгууллага нь ажил олгогчийн шимтгэл төлөлтөд хяналт тавих үүрэгтэй боловч шимтгэл төлөгдөөгүй хугацааг тэтгэвэрт тооцох үндэслэлгүй тул тэтгэвэр тогтоох хугацааг зөвхөн шимтгэл төлсөн баримттай хугацаагаар хязгаарлах ёстой гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил олгогч шимтгэл төлөх үүргээ биелүүлээгүй байсан ч энэ нь даатгуулагчийн тэтгэвэр авах суурь эрхийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй, учир нь ажил олгогчийн буруугаас үүссэн хохирлыг ажил олгогч бүрэн хариуцах ёстой (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 6.2).
• Шимтгэл төлж даатгуулсан хугацааг харгалзан тэтгэвэр тогтооно, учир нь шимтгэл төлөгдөөгүй хугацаанд ажил олгогч шимтгэл суутган төлөх үүргээ биелүүлээгүй байсан тул тэрхүү хугацааг даатгуулагчийн тэтгэвэр тогтоох үндэслэл болгож болохгүй (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 6.1, 21.1.5).
• Даатгалын байгууллага нь ажил олгогчийн шимтгэл төлөлтөд хяналт тавих үүрэгтэй тул ажил олгогч шимтгэл төлөөгүй байсан ч тэрхүү үйлдэл нь даатгуулагчийн эрх ашгийг хөндөх үндэслэл болохгүй (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 24.1).