Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Газрын эзэмших эрхийн гэрчилгээгүйгээр талбайд гарааш барьж, газрыг эзэмшиж ашигласан үйлдлийг хууль бус гэж үзэн, газар чөлөөлөх тухай захиргааны актад маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгчид гараашыг өмнөх эзэмшигчээс худалдан авсан, удаан хугацаанд шударгаар эзэмшиж ашигласан гэж үзэн, албаны мэдэгдлийг илт хууль бус гэж маргасан бол хариуцагч байгууллага эзэмших эрхийн гэрчилгээгүй тул газрыг дур мэдэн эзэмшсэн гэж үзэн чөлөөлөх арга хэмжээ авсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар зохион байгуулалтын албаны даргын гаргасан газар чөлөөлөх тухай мэдэгдлийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1.3, 47.1.6, 47.1.7, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10 зүйлийн 106.3.2-т заасны дагуу илт хууль бус захиргааны актад тооцож, хүчингүй болгохыг хүссэн. Нэхэмжлэгчид гараашыг 2012 оноос хойш худалдан авч, шударгаар эзэмшиж ашиглаж байгааг, мөн захиргааны акт нь илт хууль бус болох эрх зүйн харилцааг тогтоох нэхэмжлэлд хугацааны хязгаарлалт хамаарахгүйг онцолсон.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгчид Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1, 27.4-т зааснаар эрхийн гэрчилгээгүйгээр газар эзэмшихийг хориглосон заалтыг зөрчиж, зохих зөвшөөрөлгүйгээр гарааш барьж, газрыг дур мэдэн эзэмшсэн. Иймд Газрын тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3, 57.4-т заасны дагуу газар чөлөөлөх тухай мэдэгдэл өгсөн бөгөөд энэ нь хуулийн хүрээнд гаргасан эрхтэй, илт хууль бус акт биш гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. Нэхэмжлэгч нар нь маргаан бүхий газарт байрлах гараашнуудыг хуульд заасан эрхийн гэрчилгээний дагуу эзэмшээгүй, газар эзэмших талаар хүсэлт, өргөдөл гаргаж байгаагүй, газрын төлбөрийг төлж байгаагүй байсан тул хууль ёсоор газар эзэмшиж байсан гэж үзэх үндэслэлгүй гэж шүүх дүгнэсэн. Иймд хариуцагчийн газар чөлөөлөх тухай мэдэгдэл нь хуулийн хүрээнд гаргасан эрх хэмжээний хүрээнд үйлдсэн тул илт хууль бус актад хамаарахгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газрын эзэмших эрхийн гэрчилгээгүйгээр талбайд гарааш барьж, газрыг эзэмшиж ашигласан үйлдэл нь Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.4-т заасан хориглолтыг зөрчсөн тул зохих зөвшөөрөлгүйгээр газрыг дур мэдэн эзэмшсэн гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 27.4).
• Зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан, эсхүл бусад хэлбэрээр түүнийг дур мэдэн эзэмшсэн тохиолдолд захиргааны байгууллага нь Газрын тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3-т заасны дагуу газар чөлөөлөх тухай мэдэгдэл өгөх эрхтэй тул ийм мэдэгдэл нь илт хууль бус актад хамаарахгүй гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 57.3).
• Захиргааны байгууллага нь хуулиар олгогдсон эрх хэмжээний хүрээнд акт гаргасан тохиолдолд тухайн акт нь илт хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй тул нэхэмжлэгчийн илт хууль бус байхыг тогтоох шаардлага хэрэгсэхгүй болно (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1).