Үйл явдал
Газрын эзэмших эрхийн гэрчилгээгүйгээр талбайд гарааш барьж, газрыг эзэмшиж ашигласан үйлдлийг хууль бус гэж үзэн, газар чөлөөлөх тухай захиргааны актад маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгчид гараашыг өмнөх эзэмшигчээс худалдан авсан, удаан хугацаанд шударгаар эзэмшиж ашигласан гэж үзэн, албаны мэдэгдлийг илт хууль бус гэж маргасан бол хариуцагч байгууллага эзэмших эрхийн гэрчилгээгүй тул газрыг дур мэдэн эзэмшсэн гэж үзэн чөлөөлөх арга хэмжээ авсан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Газар зохион байгуулалтын албаны даргын гаргасан газар чөлөөлөх тухай мэдэгдлийг Захиргааны ерөнхий хуулийн 47 дугаар зүйлийн 47.1.3, 47.1.6, 47.1.7, Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 10 зүйлийн 106.3.2-т заасны дагуу илт хууль бус захиргааны актад тооцож, хүчингүй болгохыг хүссэн. Нэхэмжлэгчид гараашыг 2012 оноос хойш худалдан авч, шударгаар эзэмшиж ашиглаж байгааг, мөн захиргааны акт нь илт хууль бус болох эрх зүйн харилцааг тогтоох нэхэмжлэлд хугацааны хязгаарлалт хамаарахгүйг онцолсон.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгчид Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.1, 27.4-т зааснаар эрхийн гэрчилгээгүйгээр газар эзэмшихийг хориглосон заалтыг зөрчиж, зохих зөвшөөрөлгүйгээр гарааш барьж, газрыг дур мэдэн эзэмшсэн. Иймд Газрын тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3, 57.4-т заасны дагуу газар чөлөөлөх тухай мэдэгдэл өгсөн бөгөөд энэ нь хуулийн хүрээнд гаргасан эрхтэй, илт хууль бус акт биш гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүх дараах байдлаар үндэслэсэн:
- Нэхэмжлэгчид гарааш худалдан авсан боловч түүний доорх газрыг хууль ёсоор эзэмшиж, ашиглаж байгаагүй тул хариуцагчаас зохих зөвшөөрөлгүйгээр газрыг дур мэдэн эзэмшиж, ашигласан гэж үзсэн.
- Нэхэмжлэгчид газрын төлбөрийг төлж байгаагүй болох нь албаны албан бичгээр тогтоогдсон тул эзэмших эрхгүй гэж үзсэн.
- Хариуцагч байгууллага нь Газрын тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3-т заасны дагуу зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан, эсхүл бусад хэлбэрээр түүнийг дур мэдэн эзэмшсэн тохиолдолд газрыг чөлөөлөх тухай хугацаатай мэдэгдэл өгөх эрх зүйн үндэслэлтэй тул мэдэгдэл нь илт хууль бус актад хамаарахгүй гэж үзсэн.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Газрын эзэмших эрхийн гэрчилгээгүйгээр талбайд гарааш барьж, газрыг эзэмшиж ашигласан үйлдэл нь Газрын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.4-т заасан хориглолтыг зөрчсөн тул зохих зөвшөөрөлгүйгээр газрыг дур мэдэн эзэмшсэн гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 27.4).
- Зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан, эсхүл бусад хэлбэрээр түүнийг дур мэдэн эзэмшсэн тохиолдолд захиргааны байгууллага нь Газрын тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3-т заасны дагуу газар чөлөөлөх тухай мэдэгдэл өгөх эрхтэй тул ийм мэдэгдэл нь илт хууль бус актад хамаарахгүй гэж үзнэ (Газрын тухай хууль 57.3).
- Захиргааны байгууллага нь хуулиар олгогдсон эрх хэмжээний хүрээнд акт гаргасан тохиолдолд тухайн акт нь илт хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй тул нэхэмжлэгчийн илт хууль бус байхыг тогтоох шаардлага хэрэгсэхгүй болно (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1).