📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Д.А нь өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш ажил хөдөлмөр эрхэлж шимтгэл төлсөн хөдөлмөрийн хөлснөөс тэтгэврийг өөрчлөн тогтоолгох хүсэлт гаргасан үеэс өөрчлөн тогтоохгүй байгаа нийгмийн даатгалын байгууллагын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, нэхэмжлэгчийн тэтгэврийн хэмжээг мөн үеэс шинэчлэн тогтоохыг НДЕГт даалгуулах хүсэлт гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: Д.А - НДЕГт холбогдуулан нийгмийн даатгалын байгууллагын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, тэтгэврийн хэмжээг шинэчлэн тогтоохыг хүсэлт гаргасан.
- Хариуцагч: НДЕГ - Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 4 дэх заалтаар тэтгэврийн хэмжээг анхны тэтгэвэр тогтоолгосон дундаж цалингаас бодож өөрчлөн тогтооно гэж тайлбарласан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хөдөлмөрийн хөлснөөс бодож тэтгэврийг өөрчлөн тогтооно гэж тогтоож, 2021 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хөдөлмөрийн хөлснөөс бодож тэтгэврийг өөрчлөх тогтоохыг НДЕГт даалгасан.
- Үндэслэл: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.1, 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1 дэх заалт, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэг.
⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч НДЕГ
- Гомдлолын шалтгаан: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 4 дэх заалтаар тэтгэврийн хэмжээг анхны тэтгэвэр тогтоолгосон дундаж цалингаас бодож өөрчлөн тогтооно гэж тайлбарласан.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1 дэх заалтаар шимтгэл төлсөн хугацаанаас гадна, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн хөдөлмөрийн хөлснөөс бодуулж тэтгэврээ өөрчлөн тогтоох эрхтэй байна.
- Монгол Улсын дээд шүүхийн 2008 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 47 дугаар тогтоолын 2 дахь хэсгийн 2.7 дахь заалтад “... мөн зүйлийн 4-т заасан “тэтгэврийн хэмжээг анхны тэтгэвэр тогтоолгосон дундаж цалингаас бодож өөрчлөн тогтооно” гэснийг тэтгэвэр авагчийн тэтгэвэр тогтоолгосноос хойш хугацаанд Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 6-д зааснаар ажиллаж авсан цалингийн болон төлсөн шимтгэлийн хэмжээнээс үл хамааран тэтгэврийн хэмжээг анхны тэтгэвэр тогтоолгосон дундаж цалингаас тооцож өөрчлөн тогтооно гэж ойлгоно” гэж тайлбарласан.
- Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт “Энэ хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 3-т заасан үндэслэлээр тэтгэврийн хэмжээг анхны тэтгэвэр тогтоолгосон дундаж цалингаас бодож өөрчлөн тогтооно” гэж заасан.
- Анхан шатны шүүх Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1, 4 хэсгийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн гэж үзэж, Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2023 оны 128/ШШ2023/0689 дугаартай шүүхийн шийдвэрийг зөвшөөрсэн.