Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үйлдвэрлэлийн ослоор хөдөлмөрийн чадвар алдсан иргэний тэтгэврийг тогтоохдоо хөдөлмөрийн хөлсний дээд хэмжээ болон инфляцын нөлөөг тооцоолох аргачлалын зөрүүтэйгээр тэтгэвэр тогтоосон эсэх маргаан үүсэв. Даатгуулагч нь үйлдвэрлэлийн ослын улмаас хөдөлмөрийн чадвараа бүрэн алдсан тул түүний тэтгэврийг тухайн үеийн сарын хөдөлмөрийн хөлсний дунджаас тооцох ёстой боловч захиргааны байгууллага нь өөр аргачлал ашиглан дутуу тогтоосон гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тэтгэврийн хэмжээг бодит бусаар тооцоолсон тул түүнийг өөрчлөн тогтоож, дутуу олгосон тэтгэврийн зөрүү болон инфляцын нөлөөг гаргуулах шаардлагатай гэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэврийг тогтоохдоо холбогдох хууль тогтоомж, Засгийн газрын тогтоолыг баримтлан, хөдөлмөрийн хөлсний дээд хэмжээг харгалзан тооцоолсон тул хууль бус зүйл хийгээгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, тэтгэврийг өөрчлөн тогтоож, хохирлыг гаргуулахыг шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн; учир нь үйлдвэрлэлийн осолд орсон даатгуулагчийн тэтгэврийг бусад тэтгэврээс ялгаатай тогтоох зорилго нь тухайн албан тушаалыг эрхэлж байх үеийн сарын хөдөлмөрийн хөлсний дунджаас тооцох нь шударга ёсны зарчимд нийцнэ тул анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үйлдвэрлэлийн осолд орсон даатгуулагчийн тэтгэврийг тогтоохдоо тухайн албан тушаалыг эрхэлж байх үеийн сарын хөдөлмөрийн хөлсний дунджаас тооцох нь хууль болон шударга ёсны зарчимд нийцнэ (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний тэтгэвэр, төлбөрийн тухай хууль 5.1).
• Тэтгэвэр тогтоох хөдөлмөрийн хөлсийг тодорхойлохдоо даатгуулагч тэтгэврийн даатгалын шимтгэл төлсөн сүүлийн 20 жилийн доторх аль дуртай дараалсан 5 жилд төлсөн шимтгэлээс тооцож гаргах ёстой (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 22.1.1).
• Тэтгэвэр тогтоохдоо буруу хууль, аргачлал ашиглан дутуу тогтоосон тохиолдолд тэтгэврийн зөрүүг мөн ханшийн уналт-инфляцын түвшинг тооцож, эдийн засгийн алдагдлын өртгийг тооцуулан гаргуулах эрхтэй (Нийгмийн даатгалын тухай хууль).