Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэг хэн мөн бэ гэх асуудлаар маргаан үүсэв. Татварын байгууллага нь нэхэмжлэгч компанийг өөрийн эзэмшлийн газарт олборлоогүй, харин бусдаас худалдан авсан гянтболдын хүдэр баяжмалыг экспортолсон тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр, нөхөн татвар, торгууль, алданги төлөх үүрэгтэй гэж үзэн акт гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Өөрийн ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшдэг газарт гянтболд олборлоогүй, харин бусдаас худалдан авсан бүтээгдэхүүнийг экспортолсон тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэг хүлээхгүй, учир нь тус хуулийн зохицуулалт нь зөвхөн тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчид хамааралтай.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Компани нь экспортолсон бүтээгдэхүүнээ олборлоогүй ч худалдахаар ачуулсан тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх татварын байгууллагын актыг үндэслэлтэй гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь экспортолсон ашигт малтмал нь тухайн компанийн ашиглалтын талбай дахь нөөц биш байсан ч, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөх этгээдүүдийн аль нэг нь зайлшгүй төлсөн байх ёстой бөгөөд компани нь худалдахаар ачуулсан тул төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх этгээд нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч байх ёстой бөгөөд тухайн этгээдийн ашиглалтын талбай дахь нөөц болон худалдан авсан бүтээгдэхүүний төрөл өөр байх нь төлбөр төлөх үүрэг хүлээхгүй байх үндэслэл биш (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1).
• Эдийн засгийн ил тод байдлын тухай хуулийн заалт нь татвар төлөгчийг захиргааны хариуцлага хүлээлгэх, мэдээллийг нотлох баримт болгон ашиглахаас хориглодог боловч татвар төлөгч өөрийн эрх, ашиг сонирхлоо хамгаалах үүднээс өөрийн тайлагнасан баримтаа ашиглах нь уг хориглолтын хамарч болохгүй (Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль 6.1, 6.2).
• Экспортолсон бүтээгдэхүүн нь тогтоогдож байгаа бөгөөд худалдагч, худалдан авагч аль нь ч төлбөр төлөхгүй байгаа нөхцөлд "худалдахаар ачуулсан" этгээд нь төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж үзнэ.