Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр ногдуулах эрх зүйн үндэслэл болон тухайн бүтээгдэхүүнийг хаанаас олж авсан болохыг нотлох үүрэгтэй холбоотой маргаан үүсэв. Татварын алба хяналт шалгалт хийхдээ нэхэмжлэгч компани гянтболдын хүдэр болон бусад ашигт малтмалын бүтээгдэхүүн экспортолсон боловч ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөөгүй гэж үзэн нөхөн татвар, хүү, торгууль төлүүлэх тухай акт гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын албаны актыг хүчингүй болгох шаардлага гаргасан бөгөөд гянтболдыг олборлоогүй, бусдаас худалдан авсан тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэггүй, Ашигт малтмалын тухай хууль 47 дугаар зүйлийг буруу тайлбарласан гэж маргав.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Экспортолсон ашигт малтмалыг хаанаас олж авсан болохыг нэхэмжлэгч компани нотлоогүй тул эцсийн экспортолсон компани нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхив. Учир нь нэхэмжлэгч компани гянтболдыг бусдаас худалдан авсан гэх үндэслэлээ санхүүгийн баримт, гэрээ хэлцэл, нягтлан бодох бүртгэлээр нотлоогүй тул нотлох баримт цуглуулах үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэв. Мөн ашигт малтмалыг хаанаас олж авсан болохыг нотлоогүй тул эцсийн экспортолсон компани нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй гэсэн татварын албаны дүгнэлт Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1-д заасан "Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь уурхайн эдэлбэрээс олборлож худалдсан, эсхүл худалдахаар ачуулсан болон ашигласан бүх төрлийн бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээнээс тооцож ашигт малтмалын нөөц ашигласаны төлбөрийг төлнө" гэсэн заалтыг зөрчөөгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ашигт малтмалын бүтээгдэхүүнийг хаанаас олж авсан болохыг нотлох баримт (гэрээ, санхүүгийн баримт) байхгүй тул тухайн бүтээгдэхүүнийг өөрийн уурхайн эдэлбэрээс олборлосон гэж үзэх үндэслэлгүй байна.
• Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь уурхайн эдэлбэрээс олборлож, худалдахаар ачуулсан эсхүл ашигласан бүх төрлийн бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээнээс ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1).
• Татварын албаны байцаагч нь тухайн үед хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан хуулийн заалтыг баримталсан тул татварын төлөгчийн үүрэг, тайлагналын үүрэг зөрчсөн гэж үзсэн нь үндэслэлтэй (Татварын ерөнхий хууль 18.1.1, 18.1.3, 18.1.13, 29.1.1).