Дархан-Уул аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Захиргааны маргаан — туслах аж ахуйн суурьшлын бүс рүү нүүлгэн шилжүүлэхэд шаардлагатай нөхөн олговор олгохгүй байгаа эс үйлдэхүй болон суурьшлын бүсэд гарсан зардлыг иргэнээс гаргуулах тухай. Орон нутгийн удирдлагын тогтоол, захирамжийн дагуу иргэн аж ахуйгаа хориглосон бүсээс шинэ суурьшлын бүс рүү нүүлгэн шилжүүлэхээр шийдвэрлэсэн боловч нүүлгэн шилжүүлэлтэд шаардлагатай нөхөн олговор олгохгүй байсан тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Засаг даргын захирамжийн дагуу аж ахуйгаа нүүлгэхэд нүүлгэн шилжүүлэхэд шаардлагатай хөрөнгө, эд эдлэл, байшин сав зэргийг зөөвөрлөхөд ихээхэн зардал гарч байгаа тул ойролцоогоор 22 сая төгрөгийн нөхөн олговор олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Суурьшлын бүсэд дэд бүтэц, цахилгаан, усны эх үүсвэр бүрдүүлэх нь захиргааны байгууллагын үүрэг тул түүний зардал, өмчийн төлбөрийг иргэнээс гаргуулах эрхтэй, иргэн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нийт 29 сая төгрөгийн зардлыг төлөх ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Суурьшлын бүсэд иргэдийн амьдрах, аж ахуй эрхлэх таатай нөхцөл, дэд бүтцийг бүрдүүлэх нь захиргааны байгууллагын үүрэг тул орон нутгийн эд хөрөнгөд бүртгэгдсэн дэд бүтцийн зардлыг иргэнээс гаргуулах нь үндэслэлгүй, учир нь уг хөрөнгө нь орон нутгийн өмч юм.
• Хариуцагч нь иргэнийг нүүлгэн шилжүүлэхэд шаардлагатай нөхөн олговоор хангах төлөвлөгөөг бүрэн тусгаагүй, иргэнээс гарч буй зардлыг шийдвэрлэх зохицуулалт байхгүй байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль, Хот суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хуулийн заалтуудыг үндэслэн хариуцагчийн иргэнээс зардал гаргуулах шаардлага нь хууль бус гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны байгууллага нь иргэдийг нүүлгэн шилжүүлэх төслийг хэрэгжүүлэхдээ нэгж талбарын өөрчлөн зохион байгуулалт, нөхөх олговорыг тусгасан төлөвлөгөөг эцэслэн боловсруулж, иргэдтэй зөвшилцөх үүрэгтэй (Хот, суурин газрыг дахин хөгжүүлэх тухай хууль 14.7.2.а, 14.7.2.б).
• Суурьшлын бүсэд дэд бүтэц бүрдүүлэх нь захиргааны байгууллагын үүрэг бөгөөд уг үүрэгт хамаарах орон нутгийн эд хөрөнгийн зардлыг иргэнээс гаргуулах нь үндэслэлгүй (Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хууль 74.1, 74.2, 77.1).
• Захиргааны акт гаргах, шийдвэрлэх явцад иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах, нөхөн олговорыг зохицуулах төлөвлөгөөг тусгах нь захиргааны эрх бүхий байгууллагын үүрэг (Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тогтоол).