Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын маргаан — ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр нөхөн ногдуулсан актын хууль бус байдлыг тогтоолгох. Татварын байгууллага нь нэхэмжлэгч компани нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч байхгүй гэж үзэн, нөхөн ногдуулалтын акт тогтоож, төлбөр нөхөн ногдуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байгууллагын тогтоосон акт нь хүчингүй болсон хуулийн заалтыг үндэслэн гаргагдсан тул илт хууль бус гэж маргасан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч компани нь ашигт малтмал экспортолсон тул татвар төлөх үүрэгтэй бөгөөд нөхөн ногдуулалтын акт хууль ёсны дагуу тогтоогдсон гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан.

• Ашигт малтмалын тухай хуулийн нэмэлт өөрчлөлт нь Үндсэн хуулийн цэцийн тогтоолгоор хүчингүй болсон байсан ч, тухайн өөрчлөлтийг дагаж мөрдөх журмын тулаас нь 2019 оны 10 дугаар сарын 30-ны өдрөөс хэрэгжүүлэхээр заасан тул тухайн хугацааны үйл ажиллагааг зохицуулах хууль болж ажилласан, учир нь нэхэмжлэгч компани тухайн хугацаанд ашигт малтмал экспортолсон байна.
• Татвар төлөгч нь холбогдох татварын хуулиар ногдолоо өөрөө тодорхойлох үүрэгтэй тул татварын албанаас тогтоосон нөхөн ногдуулалтын акт хуульд нийцтэй байна, учир нь татварын ерөнхий хууль 28.1 заалт нь татвар төлөгчийн үүрэг, ногдлоо өөрөө тодорхойлохыг заасан.
• Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1 заалт нь ашигт малтмал экспортолсон этгээдийг төлбөр төлөгч гэж тодорхойлсон тул татварын байгууллагын акт хууль ёсны үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хууль тогтоогч нэмэлт өөрчлөлтийг хүчингүй болгосон ч, тухаанцар заалтыг дагаж мөрдөх журмын тулаас нь тодорхой хугацаанд хүчин төгөлдөр байхаар заасан тул тухайн хугацааны харилцааг заасан хуулиар зохицуулна гэж үзнэ (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1).
• Татвар төлөгч нь холбогдох татварын хуулиар ногдолоо өөрөө тодорхойлох үүрэгтэй тул татварын албанаас тогтоосон төлбөр ногдуулсан акт хуульд нийцтэй байна (Татварын ерөнхий хууль 28.1).
• Ашигт малтмал экспортолсон этгээд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч байхаар заасан тул татварын байгууллагын акт эрх зүйн үндэслэлтэй байна (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1).