Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын (НӨАТ) хасалтын эрхийг хязгаарласан татварын албаны үйл ажиллагааны эрх зүйн маргаан. Татвар төлөгч компани нь ашигт малтмалын хайгуулын үйл ажиллагаа явуулж байхдаа худалдан авалтад төлсөн НӨАТ-ыг ирээдүйн үйлдвэрлэлд хасуулах эрхтэй гэж үзсэн бол татварын байцаагч нар нь бүтээгдэхүүн үйлдвэрлээгүй, экспорт хийгээгүй тул хасалт хийх үндэслэлгүй гэж үзсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын улсын байцаагч нарын гаргасан актыг хүчингүй болгохыг шаардсан. Компани нь ирээдүйд уул уурхайн эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, экспортлох бүрэн эрхтэй бөгөөд хайгуулын үйл ажиллагаанд зориулсан худалдан авалтад төлсөн НӨАТ-ыг хасуулах эрхтэй гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Хуульд зааснаар НӨАТ-аас чөлөөлөгдөх эсвэл тэг хувь хэрэглэгдэх бүтээгдэхүүн үйлдвэрлээгүй, борлуулалтын орлого олоогүй тохиолдолд НӨАТ-ын хасалт хийх боломжгүй гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нь татварын улсын байцаагч нарын гаргасан актыг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүх нь НӨАТ-ын хасалтыг хийх эрх нь зөвхөн үйлдвэрлэл, үйлчилгээний зориулалтаар худалдан авсан бараа, ажил, үйлчилгээнд төлсөн татварт хамаарах бөгөөд татвар төлөгч нь одоогоор олборлолт явуулж, эцсийн бүтээгдэхүүн экспортлоогүй тул хасалт хийх хуулийн үндэслэл байхгүй гэж дүгнэсэн. Мөн хайгуулын үйл ажиллагааны эцсийн үр дүн гарч, ашиглалт эхэлсний дараа л хасалтыг шилжүүлэн тооцох эрх үүсэхийг тодорхойлсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• НӨАТ-ын хасалтыг хийх эрх нь үйлдвэрлэл, үйлчилгээний зориулалтаар худалдан авалт хийсэн, төлсөн татварт хамаарах бөгөөд ирээдүйн боломжид суурилсан биш (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.1.1).
• Уул уурхайн бүтээгдэхүүн НӨАТ-аас чөлөөлөгдөх эсвэл тэг хувь хэрэглэгдэх тохиолдолд хайгуулын үйл ажиллагааны явцад хийсэн худалдан авалтын хасалтыг хийхгүй (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.4.3).
• Хайгуулын үйл ажиллагааны эцсийн үр дүн гарч, ашиглалт эхэлсний дараа л төлсөн НӨАТ-ыг бусад татварт шилжүүлэн тооцох эрх үүснэ (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.6.2).