Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Хаан Банк болон иргэн нарын хооронд байгуулагдсан цалингийн зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан. Зээлдэгч зээлээ хугацаанд нь бүрэн төлөөгүй тул банк үлдэгдэл төлбөрийг хүү, нэмэгдүүлсэн хүүгийн хамт шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: "Хаан Банк" ХХК. Үндсэн зээл 4.7 сая, хүү 3.6 сая, нэмэгдүүлсэн хүү 0.2 сая, нийт 8,591,346.64 төгрөг гаргуулах.
• Хариуцагч: Иргэн. Үндсэн зээлийн үлдэгдлийг зөвшөөрсөн боловч хэтэрсэн хугацааны хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг үндэслэлгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-06-28, Дугаар: 183/ШШ2022/02085
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчаас 8,591,346.64 төгрөг гаргуулж шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1. Талуудын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бөгөөд зээлдэгч зээлээ хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэгтэй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-09-05, Дугаар: 1669
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Гэрээнд хэтэрсэн хугацааны хүүгийн хэмжээг тусгайлан заагаагүй тул хүү шаардах эрхгүй.
• Шийдвэр: Шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг (3,154,993 төгрөг) хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 25.2. Гэрээнд хэтэрсэн хугацааны хүүгийн хэмжээг тодорхой тусгаагүй тул нэхэмжлэгч хэтэрсэн хугацааны хүү шаардах эрхгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-11-11, Дугаар: 001/ШХТ2022/01227
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг Улсын дээд шүүхийн албан ёсны тайлбараас зөрүүтэй тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Иргэний хуулийн 453.1-д заасан "хэтэрсэн хугацааны хүү" гэдэг нь зээлдэгч зээлээ хугацаандаа төлөөгүй тохиолдолд зээлийн төлөгдөөгүй үлдсэн хэмжээнд ногдох хүүг түүнийг төлөх хүртэл хугацаанд нөхөн төлөхийг ойлгоно (Дээд шүүхийн 2006 оны 53 дугаар тогтоолын тайлбар).
• Талуудын байгуулсан гэрээнд "зээлийн гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлж дуусах хүртэл хугацаанд зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх"-өөр тодорхой тохиролцсон байна.
• Гэрээнд зээлийн үндсэн хүү (22.8%) болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн хэмжээг тодорхой заасан байхад давж заалдах шатны шүүх "хэтэрсэн хугацааны хүүгийн хэмжээг тусгаагүй" гэж үзсэн нь үндэслэлгүй.
• Давж заалдах шатны шүүх Банкны зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн зохицуулалтыг тайлбарлахдаа Иргэний хуулийн 453.1-ийг орхигдуулж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.