📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нараас зээлийн гэрээний үүрэгт 21,982,168,422 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч "Б" ХХК барьцаа хөрөнгөөс заримыг нь чөлөөлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: "А" ХХК нь зээлийн гэрээний үүрэгт 21,982,168,422 төгрөг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөс үүргийн гүйцэтгэл хангуулах.
- Хариуцагч: "Б" ХХК нь зээлийн үүргийг хүлээн зөвшөөрөх боловч барьцаалсан хөрөнгөөс шаардлага хангасан хэмжээнээс илүү гарсан хэсгийг чөлөөлүүлэх. Хариуцагч "В" нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрөх.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2019-04-09, Дугаар: 183/ШШ2019/00846
- Шийдвэр: Зээлийн гэрээ болон нэмэлт өөрчлөлтийн гэрээнүүдийг цуцалж, "Б" ХХК-аас 21,982,168,422 төгрөг гаргуулж, "А" ХХК-д олгосон. Хариуцагч "В"-д холбогдох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. "Б" ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 225.1, 451.1, 453.1-д зааснаар гэрээг цуцалж, үүрэг гүйцэтгүүлэх. Иргэний хуулийн 157.3-т зааснаар барьцаалагчийн шаардлагаас хэтэрсэн барьцааны зүйлийг чөлөөлөх. "В"-г "Б" ХХК-ийн хувь нийлүүлэгч биш тул үүрэг хариуцахгүй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2021-06-02, Дугаар: 909
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч "А" ХХК
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх барьцаа хөрөнгийг чөлөөлсөн нь хууль буруу хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1, 2, 3 дахь заалтуудыг өөрчилж, "Б" ХХК-д холбогдох нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 452.2, 460.1-д заасныг баримтлан "Б" ХХК-аас нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргуулсан. Иргэний хуулийн 160.3-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Иргэний хуулийн 157.3-д заасан барьцааг сонгох эрх нь барьцааны эрх дуусгавар болох үндэслэл биш.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2021-12-08, Дугаар: 001/ШШ2021/00690
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч "Б" ХХК
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй тайлбарлаж, хэрэглэсэн. Иргэний хуулийн 157.3 болон 160.1.6-г буруу хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын 3 дахь заалтыг өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 157.3-т заасан барьцааны зүйлийг сонгох эрх нь барьцааны эрхийг дуусгавар болгох үндэслэл биш боловч барьцаалагчийн шаардлагын хэмжээнээс хэтрэхгүй байх хязгаарлалтыг тогтооно. Энэ нь барьцаалуулагчийн зүгээс шаардлагын хэмжээнээс хэтэрсэн зүйлийг сонгохгүй байхыг шаардах эрхийн үндэслэл болно.
- Зохигчдын хооронд байгуулагдсан 2016 оны 01 дүгээр сарын 25-ны өдрийн барьцаат зээлийн гэрээний нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай гэрээний 1.11-д заасан "Найрамдал" орд болон түүнийг ашиглах тусгай зөвшөөрлийг "Б" ХХК-ийн тоосгоны үйлдвэрийн гол түүхий эдийн орд болохынх нь хувьд, хариуцагч зээлийн төлбөрөө бүрэн төлсөн ч нэхэмжлэгч барьцаанаас чөлөөлөхгүй гэсэн агуулгатай. Энэ нь нэхэмжлэгч эхний ээлжинд тус ордоос үүргийн гүйцэтгэлээ хангуулахаар сонгосон гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Иймд нэхэмжлэгч гэрээгээр сонгох эрхээ хэрэгжүүлсэн тул Иргэний хуулийн 157.3-т заасны дагуу бусад барьцааны зүйлээс сонгох эрхгүй.
- Барьцаалагч нь шаардлагыг хангахад шаардагдах тоо, хэмжээнээс хэтэрсэн үнэ бүхий барьцааны зүйлийг сонгох боломжгүй. Тиймээс "Б" ХХК нь зээлийн гэрээний шаардлагын хэмжээтэй дүйцэхүйц үнэлгээ бүхий ашигт малтмалын орд болон барилгажих боломжтой сул чөлөөтэй газар эзэмших эрхээс үүргийн гүйцэтгэлийг эхэлж хангуулахыг шаардах боломжтой.
- Хэрэв тухайн барьцааны зүйлээс барьцаалагчийн шаардлага хангагдахгүй, хүрэлцэхгүй тохиолдолд барьцаалагч бусад барьцааны зүйлийг сонгох эрх нь нээлттэй.
- Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг барьцаалах, шилжүүлэх харилцааг Ашигт малтмалын тухай хуулийн 51.7, 51.8, 52.1-ээр тусгайлан зохицуулсан.