Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: ХААН банк ХХК нь Б.Батсайхан, Л.Чулуунцэцэг нарт 2013.07.25-ны өдөр 50,000,000 төгрөгийн зээл олгосон. Зээлдэгч Б.Батсайхан 2015 оны 10 дугаар сард нас барснаар зээлийн эргэн төлөлт зогссон. Банк зээлийн үүрэгт 29,971,092.73 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хариуцагч нараас бүрэн шаардах эрхтэй тул нэхэмжлэлийг бүрэн хангуулах. Зээлийн гэрээний 5.2.18-д зааснаар зээлдэгч нас барсан тохиолдолд өв залгамжлагч, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч нь зээлийн төлбөрийг бүрэн хариуцна.
• Хариуцагч: Л.Чулуунцэцэг нь үлдэгдэл зээл 16,985,808.89 төгрөг, зардал 32,000 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, хүүг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Д.Батдулам нь хүүгээ нас барсны дараа хүү алдангиа зогсоох хүсэлт гаргасан боловч банк хариу өгөөгүй. Нас барсан зээлдэгчийн хүү болон алдангийг тооцохгүй байх. Өвлөгч нь өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээгээр үүрэг хүлээнэ.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-08-02, Дугаар: 101/ШШ2019/02154
• Шийдвэр: Хариуцагч Л.Чулуунцэцэг, Д.Батдулам нараас 26,145,709.23 төгрөг гаргуулж ХААН банк ХХК-д олгож, нэхэмжлэлээс 3,825,383.5 төгрөгийг болон гэрийн эд хогшил, Нарантуул ОУХТ дэх бараагаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 453.1, 515.2. Хариуцагч нар шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгө болох орон сууцыг худалдан борлуулж үүргийг хангуулах.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-10-23, Дугаар: 1822
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын 26,145,709.23 төгрөг гэснийг 16,985,808 төгрөг гэж, 3,825,383.5 төгрөгийн гэснийг 12,985,284 төгрөгийн гэж өөрчлөн, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 220.1-д заасан гэрээ байгуулах үеийн нөхцөл байдал өөрчлөгдсөнийг хариуцагч тал мэдэгдсээр байтал нэхэмжлэгч тал уг хуулийн 220.3-д заасан үүргээ зөрчсөн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-12-23, Дугаар: 00515
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 220 дугаар зүйлийг буруу тайлбарлаж, гэрээний зохицуулалтыг үл харгалзан зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хэрэгсэхгүй болгосон нь хууль бус.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалт, Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Зээлдэгч Б.Батсайхан, Л.Чулуунцэцэг нар Иргэний хуулийн 242.1-д зааснаар зээлийн гэрээний хамтран үүрэг гүйцэтгэгчид байна.
• Д.Батдулам нь талийгаач Б.Батсайханы ээж бөгөөд зээлийн гэрээний тал биш тул хамтран хариуцагч биш. Иргэний хуулийн 515.2-т зааснаар өвлөгч нь өвлөн авсан хөрөнгийн хэмжээгээр үүрэг хүлээнэ.
• Нэхэмжлэгч банкны Зээлийн буцаан дуудах мэдэгдэл (2015.12.25-ны өдрийн 470 тоот бичиг)-ийг хүргүүлснээр банк зээлийн гэрээг цуцалсан гэж үзэх нь Иргэний хуулийн 225.1-д нийцнэ.
• Иймд хариуцагч Л.Чулуунцэцэгээс гэрээний үүрэгт 17,732,894 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлээс 12,238,198 төгрөгийг болон Д.Батдуламд холбогдох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.
• Зээлийн гэрээний 5.2.18 дахь заалт нь Иргэний хуулийн 515.2-т заасантай нийцээгүй тул өв залгамжлагчид шууд үүрэг хариуцуулах боломжгүй.
• Барьцааны хөрөнгө болох лангууны бараа, гэрийн эд хогшлыг бодитоор байхгүй гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. Орон сууцаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь зөв.