📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Талийгаач Ү.Ж- нь 2012 онд нас барахдаа автомашин, орон сууц, хадгаламж зэрэг өв хөрөнгөтэй байсан бөгөөд эхнэр Д.А- нь өвүүдийг хүлээн авсан. Баянгол дүүргийн 14-р хороонд байрлах үл хөдлөх эд хөрөнгө нь 2006-2017 онд Ү.Ж-ын эгч Ү.Б-гийн нэр дээр бүртгэлтэй байсан тул Ү.Ж-ын өвлөгдөх хөрөнгө мөн эсэх нь тодорхойгүй байжээ. Ү.Б- ба Д.А- нарын хоорондын маргааныг шүүх шийдвэрлэж, уг хөрөнгийг Ү.Ж-, Д.А-, Ж.Т-, Ж.М- нарын хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө болохыг тогтоосон. Ингэснээр хөрөнгийн 25 хувийг Ү.Ж- өмчлөх эрхтэй болсон. С.Л- нь Ү.Ж-ын эх бөгөөд талийгаачид ногдох хэсгийн өвлөгч болохыг тогтоолгох нэхэмжлэл гаргажээ.
- Нэхэмжлэгч: С.Л- нь талийгаач хүү Ү.Ж-д ногдох үл хөдлөх хөрөнгийн 25 хувийг бүхэлд нь өвлөх эрхтэй. Хариуцагч нар өвлөх хүсэлтээ хуулийн хугацаанд гаргаагүй тул өвөөс татгалзсан гэж үзэх үндэслэлтэй.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй. Ү.Ж-ы өмчлөх эрх нь нас барснаар дуусгавар болсон. Нэхэмжлэгч С.Л- нь өв хүлээн авах хүсэлтийг хуульд заасан хугацаанд гаргаагүй тул өвлөхөөс татгалзсан гэж үзнэ. Мөн өмнө нь энэ асуудлаар гаргасан нэхэмжлэлээ татан авсан тул дахин нэхэмжлэл гаргах эрхгүй.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2019-01-04, Дугаар: 183/ШШ2019/00067
- Шийдвэр: Үл хөдлөх эд хөрөнгийн хамтран өмчлөгч Ү.Ж- болохыг тогтоож, Ү.Ж-д ногдох хэсгийн хууль ёсны өвлөгч нь С.Л- болохыг тогтоосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 126.1, 129.1.4, 528.2.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2019-03-27, Дугаар: 568
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч нь өвлөгдөх хэсгийг багасган тогтоосныг эс зөвшөөрч, хариуцагч нь өв хүлээн авах хугацааг өөрийн санаачилгаар сунгасан, болон нэхэмжлэлийг дахин гаргасан нь буруу гэж үзсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Ү.Ж-д ногдох хэсгийн 6.25 хувийн хууль ёсны өвлөгч С.Л- болохыг тогтоож, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 126.1, 129.1.4, 528.2.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2019-05-27, Дугаар: 568
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нар өвлөх эрхээ алдсан тул өвийг бүхэлд нь өвлөх эрхтэй гэж үзсэн. Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгч өвлөх эрхгүй, мөн өв хүлээн авах хугацааг сэргээсэн нь буруу гэж үзсэн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, Ү.Ж-д ногдох хэсгийн 6.25 хувийн хууль ёсны өвлөгч С.Л- болохыг тогтоож, 18.75 хувийн өмчлөгч болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. Зохигчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Иргэний хуулийн 532.1-д өвлөгдсөн эд хөрөнгийг өв залгамжлалд оролцсон бүх өвлөгчид хэлэлцэн зөвшөөрөлцөж, хуваарилах бөгөөд маргаан гарвал шүүх шийдвэрлэнэ гэж заасан.
- Ү.Ж- нас барах үед маргаан бүхий үл хөдлөх хөрөнгө нь түүний эгч Ү.Б-гийн нэр дээр бүртгэлтэй байсан тул өвлөгдөх эд хөрөнгө мөн эсэх нь тодорхой бус байсан. Хөрөнгийн маргааныг шүүх шийдвэрлэсний дараа Ү.Ж-д ногдох хэсгийг өвлөх үндэслэл үүссэн.
- Иргэний хуулийн 520.1.1-д зааснаар нас барагчийн эхнэр, хүүхэд, эцэг, эхийг хууль ёсны өвлөгч гэх бөгөөд адил хэмжээгээр өвлөх эрхтэй. Иймд С.Л-, Д.А-, Ж.Т-, Ж.М- нар нь Ү.Ж-ын хууль ёсны өв залгамжлагчид мөн.
- Нэхэмжлэгч С.Л-, хариуцагч Д.А-, Ж.Т-, Ж.М- нарын хэн аль нь Ү.Ж-ыг нас барах үед хамт амьдарч байгаагүй нь тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 528.2, 528.3-т зааснаар өвлүүлэгчтэй хамт амьдарч байгаагүй өвлөгчид өв нээгдсэнээс хойш нэг жилийн дотор өвийг хүлээн авах хүсэлт гаргаагүй бол өвлөхөөс татгалзсан гэж үздэг боловч, зохигчдыг өвөөс татгалзсан гэх үндэслэлгүй.
- С.Л- өмнө нь нотариат, улсын бүртгэлийн байгууллага, шүүхэд хандаж байсан тул өвөөс татгалзсан гэж үзэхгүй.
- Үл хөдлөх эд хөрөнгийг Д.А-ын үүсгэн байгуулсан компани 1998 оноос эхлэн эзэмшиж, ашиглаж байгаа бөгөөд шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноор Д.А-, Ж.М-, Ж.Т- нар өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн тул өвлөгдөх хөрөнгийг хүлээн авсан, өвөөс татгалзаагүй гэж үзсэн.
- Анхан шатны шүүх хариуцагч нар сөрөг нэхэмжлэл гаргаагүй гэж Ү.Ж-д ногдох хэсгийг бүхэлд нь С.Л-т өвлүүлсэн нь алдаатай байсан. Давж заалдах шатны шүүх уг алдааг залруулж, Ү.Ж-д ногдох хэсгийг С.Л-, Д.А-, Ж.Т-, Ж.М- нар адил хэмжээгээр буюу тус бүр 6.25 хувиар өвлөх эрхтэй гэж тогтоосон нь хуульд нийцсэн.