📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: "Ж М" ХХК "Э" ХХК-тай 2015 оны 10 сарын 21-ний өдрийн ЖМ-15/626 дугаар техникийн ажил гүйцэтгэх гэрээ, 2015 оны 12 сарын 22-ны өдөр ЖМ-15/771 дүгээр нэмэлт гэрээгээр Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын Байгалын гозгор ууланд сайтын ажил гүйцэтгүүлэхээр гэрээ байгуулсан. Гэрээний дагуу "Э" ХХК ажлыг зохих ёсоор биелүүлээгүй, техникийн даалгаврын дагуу ажлыг хийгээгүй, барилгын стандарт, норм дүрмийг баримтлаагүйн улмаас 2017 оны 04 сарын 19-ний өдөр 2 бүлэг нарны толины 1 бүлэг нь унаж суурилагдсан байсан нийт 18 ширхэг нарны толины 8 ширхэг нь хагарч, суурь цутгаж, рак шинээр хийсэн угсралтын ажлын хөлс 4 859 000 төгрөг нийт 10 959 000 төгрөгийн хохирол учирсан.
- Нэхэмжлэгч: "Ж М" ХХК - "Э" ХХК-иас 10 959 000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- Хариуцагч: "Э" ХХК - байгалын хүчтэй салхи гарч, давагдашгүй хүчин зүйл гарсны улмаас хохирол учирсан, нэхэмжлэлийн шаардлагыг татгалзасан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.1 дэх хэсэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгч Ж М ХХК-иас улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 190 294 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 343.1, 352.4 дэх хэсэг.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Шүүх хэт нэг талыг барьж хэргийг шийдвэрлэсэн байна гэсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4 дэх хэсэгт заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч давж заалдах журмаар гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид 199 500 төгрөг төлснийг улсын орлогод хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4 дэх хэсэг.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх зохигчийн мэтгэлцээгүй асуудлаар эрх зүйн дүгнэлт хийж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1.-д заасан “хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг мэтгэлцэх үндсэн дээр хэрэгжүүлнэ” гэсэн шаардлагад нийцээгүй байна гэсэн.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх нь анхан болон давж заалдах шатны шүүх зохигчийн мэтгэлцээгүй асуудлаар эрх зүйн дүгнэлт хийж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1.-д заасан “хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг мэтгэлцэх үндсэн дээр хэрэгжүүлнэ” гэсэн шаардлагад нийцээгүй байна гэсэн.
- Хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг үгүйсгэж чадаагүй ч нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаа нотлоогүй бол шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох боломжтой. Харин зохигчийн хоорондох эрх зүйн харилцааны талаар шүүхийн хийсэн эрх зүйн дүгнэлтүүд нь, тухайлбал, ажил гүйцэтгэх гэрээний зүйлийг хүлээн авсан байдал, ажлын үр дүн доголдолтой байсан эсэх, доголдлын талаар захиалагч ажил гүйцэтгэгчид мэдэгдсэн эсэх, захиалагч шаардлага гаргах эрхээ алдсан эсэх зэрэг асуудал нь гэрээний талуудын мэтгэлцээнгүйгээр бодит гэж тооцогдох боломжгүй юм.
- Хяналтын шатны шүүх нь анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуульд заасан журмыг зөрчсөн тул энэхүү ажиллагааны үндсэн дээр гарсан шийдвэр, магадлалыг өөрчлөх журмаар алдааг залруулах, шүүхийн хууль хэрэглээний талаар эцэслэн дүгнэх боломжгүй гэж шүүх бүрэлдэхүүн үзэж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангаж, шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгон, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.