Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Г.Хатантөмөр нь "Эрдэнэт үйлдвэр" ХХК-д ажиллаж байгаад 2017-03-19-ний өдөр зүрхний шигдээс өвчний улмаас нас барсан. Талийгаач нь "Голомт банк"-наас орон сууцны зээл авч, "… даатгал" ХХК-тай орон сууц, зээлдэгчийн гэнэтийн ослын даатгалын гэрээ байгуулсан байсан.
• Нэхэмжлэгч: Г.Х нь талийгаач ахынхаа өв залгамжлагчийн хувьд "… даатгал" ХХК-иас даатгалын гэрээний дагуу 30,421,599 төгрөгийг нөхөн төлбөрт гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "… даатгал" ХХК нь талийгаачийн нас барсан шалтгаан тодорхойгүй, задлан шинжилгээ хийгдээгүй тул даатгалын нөхөн төлбөр олгох нөхцөл бүрдээгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-06-07, Дугаар: 181/ШШ2018/01290
• Шийдвэр: "… даатгал" ХХК-иас 30,421,399 төгрөг гаргуулж Г.Х-т олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 431.1, Даатгалын тухай хуулийн 8.3, 9.1.9. Даатгалын гэрээ хүчин төгөлдөр бөгөөд даатгалын тохиолдол үүссэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2018-07-25, Дугаар: 1746
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээг буруу тайлбарлаж, нас барсан шалтгааныг тогтоогоогүй байхад нөхөн төлбөр олгохоор шийдвэрлэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Даатгуулагч гэнэтийн өвчний улмаас нас барж, гэрээний 2.1-д заасан нөхцөл үүссэн. Нас барах шалтгаан болсон өвчний шинж (шинэ эсхүл архаг өвчин) нь нэхэмжлэлийг хангахгүй байх үндэслэл болохгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2018-09-27, Дугаар: 00515
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүх гэрээг буруу тайлбарлаж, нас барсан шалтгааныг тогтоох боломжгүй байхад нөхөн төлбөр олгохоор шийдвэрлэсэн нь гэрээний 6.1.5, 6.1.8-д заасан нөхөн төлбөр олгохгүй байх нөхцөлийг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Г.Хатантөмөр болон "… даатгал" ХХК нарын хооронд Иргэний хуулийн 431.1-д нийцсэн даатгалын гэрээ байгуулагдсан нь хүчин төгөлдөр.
• Г.Хатантөмөр 2017-03-19-ний өдөр нас барсан нь тогтоогдсон бөгөөд түүний дүү Г.Х нь өв залгамжлагчийн хувьд Иргэний хуулийн 520, Даатгалын тухай хуулийн 8.3-т заасны дагуу нөхөн төлбөр шаардах эрхтэй.
• Даатгалын гэрээний 2.1, 1.2.17, 8 дахь заалтаар даатгуулагч бүх төрлийн гэнэтийн осол, өвчний улмаас (архаг хууч өвчин орохгүй) нас барсан тохиолдлыг даатгалын эрсдэлд хамааруулсан.
• Хариуцагч нь Г.Хатантөмөр нас барсан шалтгаан тодорхойгүй гэсэн үндэслэлээр нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрсөн тайлбараа баримтаар нотолж чадаагүй.
• Шинжээчийн дүгнэлтээр задлан шинжилгээ хийгээгүй ч, нас барсан шалтгааныг тогтоох боломжгүй гэх боловч архаг хууч өвчин үхэлд хүргэсэн шалтгаантай хамааралтай эсэхийг хэлэх боломжгүй, архаг хууч өвчингүй хүн зүрхний шигдээс өвчнөөр нас барах боломжтой гэж дүгнэсэн.
• Г.Хатантөмөр 2017-03-19-ний өдөр гэнэт нас барсан нь хэрэгт авагдсан баримтуудаар тогтоогдсон.
• Даатгалын гэрээнд заасан "нөхөн төлбөр олгохгүй байх" нөхцөл байдал үүссэн гэх тайлбараа хариуцагч нотолж чадаагүй. Задлан шинжилгээ хийгээгүй нь хэргийг хянан шийдвэрлэхэд саад болохгүй.
• Шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ Даатгалын тухай хуулийн 8.1, 8.4, 9.1.9-д заасныг зөрчөөгүй.
• Г.Хатантөмөрийн орон сууцны зээлийн үлдэгдэл 30,421,399 төгрөг болох нь тогтоогдсон тул даатгалын нөхөн төлбөрийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцсэн.