Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Х" ХХК нь "П" ХХК-д хоёр автомашиныг зээлээр худалдсан боловч "П" ХХК нь гэрээний үүргийн төлбөр болон алдангийг бүрэн төлөөгүй тул "Х" ХХК нь нийт 110,936,605 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: "Х" ХХК нь 2017-03-15 болон 2017-04-03-ны өдрийн гэрээгээр нийлүүлсэн хоёр автомашины үлдэгдэл төлбөр, хүү, алданги нийт 140,936,605 төгрөгөөс хариуцагчийн төлсөн 30,000,000 төгрөгийг хасаж, үлдэх 110,936,605 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: "П" ХХК нь 20,000,000 төгрөг төлсөн бөгөөд 83,957,737 төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг төлөх боломжтой, алдангийг багасгах хүсэлт гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-05-22, Дугаар: 181/ШШ2018/01186
• Шийдвэр: "П" ХХК-с 92,447,171 төгрөг гаргуулж "Х" ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн 18,489,434 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 262.1, 232.6, 232.8-д заасныг баримтлан, үндсэн төлбөрөөс 73,957,737 төгрөг, алдангийг 50%-иар багасгаж 18,489,434 төгрөг гаргуулсан.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2018-07-20, Дугаар: 1680
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх алдангийг үндэслэлгүйгээр багасгасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, "П" ХХК-с 110,936,605 төгрөг гаргуулж "Х" ХХК-д олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 262.1, 232.6-д заасныг баримтлан алдангийн хэмжээг багасгасан нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2018-10-18, Дугаар: 00705
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 232.8-д заасан анзын хэмжээг багасгах шүүхийн эрхийг буруу тайлбарлаж, хариуцагчийн эрх ашгийг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн.
• Гэрээний 7.5-д зааснаар алдангийг "гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5 хувиар" тооцохоор тохиролцсон байхад хоёр шатны шүүх үндсэн төлбөр болон хүүгийн нийлбэр дүнгээс алданги тооцсон нь Иргэний хуулийн 232.3-т нийцээгүй.
• Алдангийг үндсэн төлбөрийн үлдэгдэлээс тооцох ёстой.
• Хариуцагч нь 2017-03-15-ны гэрээний үүрэгт үндсэн төлбөрийн үлдэгдэл 31,155,457 төгрөг, хүү 4,939,088 төгрөг, алданги 15,577,729 төгрөг нийт 51,672,274 төгрөг төлөх үүрэгтэй.
• Хариуцагч нь 2017-04-03-ны гэрээний үүрэгт үндсэн төлбөрийн үлдэгдэл 53,269,361 төгрөг, хүү 4,593,831 төгрөг, алданги 26,634,681 төгрөг нийт 84,497,873 төгрөг төлөх үүрэгтэй.
• Нийт төлбөл зохих дүн 136,170,147 төгрөгөөс хариуцагчийн төлсөн 30,000,000 төгрөгийг хассан.
• Иргэний хуулийн 232.8-д заасан анзын хэмжээ илт их байвал шүүх багасгах эрхтэй бөгөөд анхан шатны шүүх энэ эрхээ хэрэгжүүлсэн нь үндэслэлтэй.
• Хариуцагчаас гаргуулах алдангийг 50%-иар багасгавал 16,106,205 төгрөг болох хэдий ч анхан шатны шүүхийн шийдвэрт заасан 18,489,434 төгрөгийг хариуцагч татгалзаагүй тул уг хэмжээгээр тогтоосон нь хууль зөрчихгүй.