Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч У.Баярсайхан нь хариуцагч Д.Цогтсайхан, Д.Аюуш нараас газар худалдан авч, түүнд хөрөнгө оруулалт хийсэн боловч хариуцагч нар газрыг эзэмших, ашиглах эрхгүй байсан тул уг гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгө болон учирсан хохирлыг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: Д.Цогтсайхан, Д.Аюуш нараас үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн 11 400 000 төгрөгийг гаргуулах. Үүнд газрын үнэ 3 300 000 төгрөг, газар тэгшилсэн, техник хөлсөлсөн, хүмүүс ажиллуулсан зардал 4 600 000 төгрөг, хашаа барьсан зардал 1 500 000 төгрөг, банкны хадгаламж цуцалсны алдсан хүү 2 000 000 төгрөг орно.
• Хариуцагч: Газрын үнэд авсан 3 300 000 төгрөгийг буцаан өгч, газраа буцаан авахад зөвшөөрөх боловч газар дээр гарсан зардал гэх 8 100 000 төгрөгийг төлөхгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-04-26, Дугаар: 102/ШШ2016/03403
• Шийдвэр: Хариуцагч нараас 3 300 000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 8 100 000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 256.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2016-08-17, Дугаар: 1440
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн улмаас учирсан хохирлыг хариуцагчаас гаргуулаагүй, хууль буруу хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн хуулийн үндэслэлийг Иргэний хуулийн 56.1.1, 492.1.1 болгон өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 492.1.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2016-10-24, Дугаар: 00720
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн улмаас учирсан хохирлыг хариуцагчаас гаргуулаагүй, хууль буруу хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад Иргэний хуулийн 493.5-ыг нэмж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх зохигчдын хоорондох хэлцлийг хууль зөрчсөн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзсэн нь зөв.
• Газрын тухай хуулийн 27.4-т зааснаар хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээгүй аливаа этгээд газар эзэмшихийг хориглодог тул эрхгүй этгээдийн хийсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байна.
• Иргэний хуулийн 3.7-д зааснаар хуулийг мэдэхгүй буюу буруу ойлгосон нь хуулийг хэрэглэхгүй байх, хариуцлагаас чөлөөлөх үндэслэл болохгүй тул зохигчдын хэн алиныг буруутай гэж үзсэн.
• Нэхэмжлэгч 3 300 000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 56.5-д зааснаар буцаан шаардах эрхтэй боловч учирсан хохирлыг 56.6-д зааснаар шаардах эрхгүй.
• Иргэний хуулийн 492.1.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус болсон үүргийн улмаас шилжүүлсэн хөрөнгийг буцаан шаардах эрхтэй.
• Нэхэмжлэгч газар эзэмших, ашиглах эрхгүй байхад түүнтэй холбоотой хөрөнгө оруулсан нь Иргэний хуулийн 493.5-д зааснаар тухайн газрыг бүрмөсөн өөрийн болгож авсан гэж бодох үндэслэлгүй тул гаргасан зардал, хохирлоо нөхөн төлүүлэхийг хариуцагчаас шаардах эрхгүй.