📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Х.О нь хариуцагч Ц.Э, Д.У, Ц.Б нарт холбогдуулан байгуулсан зээлийн гэрээ болон өр төлбөр барагдуулах хэлцлүүдийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, үндэслэлгүй шилжүүлсэн 2,695,874,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч нар эс зөвшөөрч, Х.О-оос гэрээний үүрэгт 1,770,000,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: Х.О нь Ц.Э, Д.У нартай байгуулсан 2012.04.18-ны өдрийн 463 тоот, 2013.05.13-ны өдрийн 808 дугаартай зээлийн гэрээ болон 2014.01.28-ны өдрийн өр төлбөр барагдуулах тухай хэлцлүүд нь хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, үндэслэлгүй шилжүүлсэн 683,514,000 төгрөг, 320,000 ам доллар, 885,000,000 төгрөг, нийт 2,695,874,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл нь мөнгө бодитоор шилжээгүй, мөн өвчтэй байх үед айлган сүрдүүлж, дарамталж гарын үсэг зуруулсан.
- Хариуцагч: Ц.Э, Д.У нар нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Х.О нь 2012.04.18-ны өдрийн 463 тоот зээлийн гэрээгээр 1,200,000,000 төгрөгийг бэлнээр зээлж авсан, мөнгөө төлөөгүй тул 2014.01.28-ны өдрийн хэлцлээр 1,770,000,000 төгрөгийг төлөхөөр тохирсон тул Х.О-оос уг мөнгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Мөн ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг хамтран эзэмших ёстой байсан тул борлуулсан орлогоос 1,600,000,000 төгрөгийг хүлээн авсан нь үндэслэлтэй.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2023-06-07, Дугаар: 151/ШШ2023/00567
- Шийдвэр: Хариуцагч Ц.Э, Д.У нараас 1,600,000,000 төгрөгийг гаргуулж, Х.О-д олгож, үндсэн нэхэмжлэлийн 1,095,874,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Зээлийн гэрээ, өр барагдуулах хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлагыг болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 218.1, 492.1.1-д зааснаар Ц.Э, Д.У нараас 1,600,000,000 төгрөгийг гаргуулсан. Зээлийн мөнгийг шилжүүлсэн баримт байхгүй тул гэрээ байгуулагдаагүй гэж үзэж, гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Мөн сөрөг нэхэмжлэлийг зээлийг шилжүүлсэн нь тогтоогдоогүй гэх үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2023-11-02, Дугаар: 223/МА2023/00036
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, хариуцагч нар болон тэдгээрийн өмгөөлөгч.
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг буруу гэж үзсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 281.1, 232.1, 232.6-г баримтлан нэхэмжлэгч Х.О-оос 1,770,000,000 төгрөг гаргуулсан. Анхан шатны шүүх хариуцагч нарыг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж дүгнэсэн нь буруу, учир нь тусгай зөвшөөрлийн маргаан нь зээлтэй холбоогүй, уг гэрээний дагуу шилжүүлсэн мөнгийг үндэслэлгүй гэж үзвэл З.Б нь буцаан шаардах эрхтэй гэж үзсэн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-01-04, Дугаар: 001ШХТ2024/00048
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Х.О, түүний өмгөөлөгч Б.Х.
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг болон давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг бүхэлд нь эс зөвшөөрсөн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1, 2, 5 дахь заалтуудыг тус тус өөрчлөн, шийдвэр, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Х.О-ын хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох шаардлагын үндэслэл нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад удаа дараа өөрчлөгдөж байсан нь эргэлзээ төрүүлж, бусад баримтаар нотлогдоогүй.
- Гэрээ, хэлцлүүдийг нотариатчийн дэргэд байгуулсан талаар зохигчид тайлбарласан бөгөөд нэхэмжлэгч нотариатчийн үйлдлийг хууль бус гэж нотолж чадаагүй.
- Нэхэмжлэгчийн 1,200,000,000 төгрөгийн овор хэмжээ, жинг тооцон тайлбарласан нь мөнгө зээлсэн, хүлээн авснаа баталгаажуулж гарын үсэг зурсан үйлдлийг бодитой бус гэх хангалттай үндэслэл биш. Зохигчид их хэмжээний мөнгөн дүнтэй хэлцэл хийдэг байсан нь тогтоогдсон.
- Айлган сүрдүүлсэн, дарамталсан гэх үндэслэлээр хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх тохиолдолд Иргэний хуулийн 60.3-т заасан хугацаанд гомдол гаргаагүй нь нөхцөлийг хангахгүй байна.
- Ц.Э, Д.У нарт 1,600,000,000 төгрөгийг шилжүүлсэн нь хуулийн үндэслэлгүй. Хариуцагч нар уг мөнгийг ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй холбоотойгоор хүлээн авсан гэж тайлбарласан боловч Ц.Э нь тухайн үед улс төрийн албан хаагч байсан тул хуулиар хязгаарлагдсан эрхийг эдэлсэн нь хууль ёсны ашиг сонирхол гэж үзэх үндэслэлгүй. Иймд хууль бус аргаар олж авсан эд хөрөнгийг хууль ёсны үндэслэлээр хамгаалах боломжгүй тул 1,600,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчид буцаан олгох нь Иргэний хуулийн 492.1.1-д нийцнэ.
- 684,000,000 төгрөгийг шилжүүлсэн нь тогтоогдоогүй гэх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт үндэстэй. Нэхэмжлэгчийн дүүгийн мэдүүлэг болон хариуцагч нарын дансанд орлого хийсэн нь энэ хэмжээний мөнгийг Х.О-оос авсныг шууд нотлохгүй.
- 320,000 ам.долларыг нэхэмжлэл гаргах үеийн ханшаар гаргуулах нэхэмжлэгчийн тайлбар үндэслэлгүй, үүрэг гүйцэтгэх үеийн ханшийг баримтлах нь зөв.