Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бусдын өмчит эд хөрөнгийг хууль бус эзэмшиж буй болон түүний үр шим, олох байсан орлогыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч өөрийн өмчит хэв хашмалыг түрээслүүлж байсан бөгөөд хариуцагч тал нь тухайн эд хөрөнгийг буцаан авах хүсэлтийг биелүүлээгүй, өөрийн гуравдагч этгээдтэй үүрэг гүйцэтгэх барьцаа хэлэлцэн авч эзэмшиж байсан тул нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал хэв хашмалыг хууль бусаар эзэмшиж, ашиглаж байгаа тул эд хөрөнгийг гаргуулж өгөх, мөн эзэмшиж байсан хугацааны түрээсийн орлогыг нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Хэв хашмал нь өөр нэгэн компанитай байгуулсан гэрээний үүргээ гүйцэтгэх барьцаа хэлбэрээр байсан тул эзэмшил нь хууль бус биш, мөн түрээсийн төлбөр төлөх гэрээ байгуулаагүй тул төлбөр төлөхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн эзэмшилд буй эд хөрөнгийн тоо хэмжээг залруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг өөрчилсөн. Хариуцагч нь өөрийн эзэмшилд буй хэв хашмалын тоог баримтаар тогтоох үүрэг хүлээсэн боловч үүргээ биелүүлээгүй тул хариуцагчийн эзэмшилд буй бодит тоог үндэслэн шийдвэрийг өөрчилсөн, учир нь нэхэмжлэгч нь эд хөрөнгийг эзэмшигчийн эрхийг хязгаарлан ашиглаж буй нөхцөл байдлыг нотолсон тул олох байсан орлогыг нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 95.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бусдын өмчит эд хөрөнгийг гуравдагч этгээдийн үүрэг гүйцэтгэх барьцаа хэлбэрээр авч, эзэмшигчийн эрхийг хязгаарлах нь үндэслэлгүй тул хууль бус эзэмшил гэж үзнэ (Иргэний хууль 106.1).
• Шударга бус эзэмшигч нь эд хөрөнгө эсхүл эрхийн үр шимийг буцааж өгөх, хэрэв өөрийн буруугаар олж авч чадаагүй бол олох ёстой байсан үр шимийг нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 95.1).
• Нэхэмжлэгч нь хуульд заасан шаардах эрхээ хэрэгжүүлж байгаа тул аж ахуйн нэгжийн орлогоос татвар төлсөн эсэх нь энэхүү маргааныг шийдвэрлэхэд ач холбогдолгүй (Иргэний хууль 95.1).