Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэрээний нэг тал үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээнээс татгалзсанаас үүдэлтэй ашиг, үр шимийг буцаан гаргуулах иргэний маргаан. Талууд үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч тухайн эд хөрөнгө банкны барьцаанд байсан тул гэрээний үүрэг биелэх боломжгүй болсон. Талууд өмнө нь эд хөрөнгө болон төлбөрийг буцаан өгөхөөр эвлэрсэн боловч нэхэмжлэгч тал хариуцагч тал эд хөрөнгийг ашиглаж олсон цэвэр ашиг болон түрээсийн орлогыг нэхэмжлэхээр болсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал үл хөдлөх хөрөнгийг эзэмшиж, дэлгүүр ажиллуулж, түрээсийн орлого олсон тул гэрээнээс татгалзсаны улмаас олсон ашгийг буцаан гаргуулах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний харилцаа бодит байдалд биелэгдэх боломжгүй болсон нь нэхэмжлэгч талын буруутай байдлаас үүдэлтэй тул ашиг гаргуулах шаардлага үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шат анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь хариуцагч тал гэрээний үүргээ зөрчсөн гэх баримт тогтоогдоогүй, улмаас нэхэмжлэгч тал гэрээнээс татгалзсан нь хариуцагч талын буруутай үйлдлээс үүдэлтэй биш тул гэрээнээс татгалзсанаас үүдэлтэй хохирлыг шаардах үндэслэлгүй (Иргэний хууль 227.1). Мөн нэхэмжлэгч тал хариуцагч талын ашиг олсон байдлыг нотлох баримт гаргаж өгөөгүй тул ашиг, орлогыг гаргуулах үндэслэлгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тохиолдолд л нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 227.1).
• Гэрээний үүрэг биелэх боломжгүй болсон нөхцөл байдал нь нэхэмжлэгч талын буруутай байдлаас үүдэлтэй биш тул гэрээнээс татгалзсаны үр дагаврыг зохицуулах үндэслэлгүй (Иргэний хууль 205.1).
• Нэхэмжлэгч тал өөрийн шаардлага, түүний үндэслэл болох ашиг олсон байдлын талаарх нотлох баримтаа өөрөө гаргаж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).