Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Амаар байгуулсан үл хөдлөх хөрөнгийн худалдааны гэрээ цуцлагдсантай холбоотойгоор засварын зардлыг нөхөн төлүүлэх болон алдагдсан ашгийг гаргуулах эрх зүйн маргаан. Худалдан авагч тал урьдчилгаа төлбөр гүйцэтгэж, эд хөрөнгийг биетээр хүлээж авч засвар хийсэн боловч үлдэгдэл төлбөрийг төлөөгүйгээс гэрээ цуцлагдаж, эд хөрөнгийг буцаан шилжүүлсэн. Үүний дагуу худалдан авагч засварын зардлаа, худалдагч тал эд хөрөнгийг ашиглаж олж авна гэсэн ашгаа нөхөн төлүүлэхээр шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээ цуцлагдаж эд хөрөнгийг буцаан өгсөн тул байшинд хийсэн засварын зардлыг нөхөн төлүүлэх шаардлагатай.
• Хариуцагч: Худалдан авагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, мөн эд хөрөнгийг чөлөөлж өгөөгүйгээс болж түрээслүүлж олох байсан ашиг алдагдсан тул нөхөн төлүүлэх шаардлагатай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хоёр талын нэхэмжлэлийг тус бүр хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсэгт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон дүгнэлтийг хэвээр үлдээв. Нэхэмжлэгчийн гаргасан банкны хуулга, гэрэл зураг нь засварын ажлын хэмжээг тодорхойлох боломжгүй, нотлох баримт хангалтгүй байсан тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй; харин хариуцагч тал түрээсийн гэрээ байгуулж ашиг олох байсан гэдгээ баримтаар нотлоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон дүгнэлт хууль ёсны гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүрэг гэрээнээс татгалзаж дуусгавар болсон тохиолдолд эд хөрөнгийг бүрмөсөн өөрийн болгосон гэж бодсоны улмаас зардал гаргасан бол түүнийг нотлох баримтаар гүйцэд баталгаажуулсан тохиолдолд зардлаа шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 493.5).
• Хувийн сууцыг хөлслөх боломжтой боловч үүнийг аж ахуйн үйл ажиллагааны хүрээнд түрээслэх боломжгүй (Иргэний хууль 287.1, 318.1).
• Алдагдсан ашгийг нөхөн төлүүлэх шаардлага гаргахын тулд тухайн орлого олох байсан бодит баримтыг нотлох үүрэгтэй, баримтаар нотлоогүй тохиолдолд нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгоно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).