Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл болон хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдлын тухай маргаан. Зээлүүлэгч тал зээлдэгчийн хүсэлтээр санхүүгийн байгууллагаас зээл авч түүнд олгосон бөгөөд зээлдэгч тухайн зээлийн төлбөрийг хариуцаж төлөхөөр баталгаа бичсэн байна. Гэвч зээлдэгч төлөлтийг зогсоосон тул зээлүүлэгч тал үлдэгдлийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь санхүүгийн байгууллагаас авсан зээлийн төлбөрийг хариуцаж төлөхөөр амласан боловч үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн үлдэгдлийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн төлбөрийг бүрэн төлсөн гэж маргасан бөгөөд зээлийн гэрээний дүн бодит шилжүүлэгтэй зөрүүтэй байгаа тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилж, төлбөрийн хуваарьт өөрчлөлт оруулсан. Хариуцагч зээл авахдаа хүү, алданги төлөхөө илэрхийлж баталгаа гаргасан тул үүргийг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзэв (Иргэний хууль 199.1). Гэвч зээлүүлэгч тал зээлдэгчийн мэдэгдэлгүйгээр санхүүгийн байгууллагаас өндөр хүүтэй зээл авч, энэ нь харилцан итгэлцэл, шударга ёсны зарчимд харш, нөгөө талдаа хэт хохиролтой нөхцөл болсон тул төлбөрийн 40 хувийг нэхэмжлэгчид хариуцуулж, 60 хувийг хариуцагчаас гаргуулах шийдвэрлэл гаргав. Сөрөг нэхэмжлэлийн тухайд, гэрээний дүн бодит шилжүүлэгтэй зөрүүтэй байх нь хүчин төгөлдөр бус байх үндэслэл болохгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь зээл авахдаа хүү, алданги төлөхөө илэрхийлж баталгаа гаргасан, зээлийн гэрээ байгуулсан байсан тул нэгэнт үүссэн үүргийн харилцааг гэрчлэх гэрээ хүчин төгөлдөр гэж үзэв (Иргэний хууль 199.1).
• Гэрээний нөхцөл нь харилцан итгэлцэл, шударга ёсны зарчимд харш, хүлээн зөвшөөрөгч талдаа хэт хохиролтой байсан тул уг нөхцөлийг бүрэн хэрэгжүүлэхгүйгээр төлбөрийг талуудад хуваарилан хариуцуулсан.
• Хэлцлийн дүн бодит шилжүүлэгтэй зөрүүтэй байх нь Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлд заасан хүчин төгөлдөр бус байх хэлцлийн үндэслэлд хамаарахгүй тул гэрээг хүчин төгөлдөр хэвээр гэж дүгнэв (Иргэний хууль 56.1).