Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Газрын эзэмшлийн эрх шилжүүлэх амлалт биелээгүй үед төлсөн төлбөрийг үндэслэлгүй хөрөнгөжүүлэлт гэж үзэн буцаан олгох, мөн төлбөр барагдуулах хэлцлийг хууран мэхэлсэн гэж үзэн хүчингүй болгох эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч хариуцагчийн нэр дээр бүртгэгдсэн газрын төлбөрийг төлсөн ч эзэмшлийн эрх шилжээгүй тул мөнгийг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч нэхэмжлэгч хууран мэхэлж хэлцэл байгуулсан гэж үзэн түүнийг хүчингүй болгохыг хүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрын төлбөр болон нэмэлт төлбөр хэлбэрээр мөнгө төлсөн боловч эзэмшлийн эрх шилжээгүй тул Иргэний хуулийн үндэслэлгүй хөрөнгөжүүлэх заалтаар энэ мөнгийг буцаан олгохыг шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч хууран мэхэлж, төлбөр барагдуулах хэлцэл байгуулсан тул тухайн хэлцлийг Иргэний хуулийн заалтаар хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Нэхэмжлэгч хариуцагчийн эзэмшлийн газрын төлбөрийг төлсөн нь хариуцагч маргаагүй тул уг төлбөрийг хариуцагч эзэмшиж байгаа нь хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн тул буцаан олгох үүрэг үүссэн. Талуудын хооронд бичгээр баталгаажсан төлбөр барагдуулах хэлцэл нь хүсэл зоригийн илэрхийлэл болсон тул хэлцлийн дагуу үүссэн үүргийг биелүүлэх эсвэл хөрөнгө оруулалтыг буцаан авах эрх үүссэн. Хариуцагч хууран мэхэлсэн байдал тогтоогдоогүй, мөн хууран мэхэлсэн хэлцлийг хүчингүй болгох үндэслэлийг өөрөө нотлох үүрэгтэй байсан тул нотлох баримт дутмаг байсан иймд хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хүний эзэмшилд байгаа эд хөрөнгийн төлбөрийг гуравдагч этгээд төлсөн тохиолдолд, хариуцагч тухайн төлбөрийг эзэмшиж байгаа бол үүнийг хууль зүйн үндэслэлгүй хөрөнгөжүүлэлт гэж үзэж, төлсөн этгээдэд буцаан олгох үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 492.1.1).
• Талуудын хооронд бичгээр баталгаажсан төлбөр барагдуулах хэлцэл нь хүсэл зоригийн илэрхийлэл болсон тохиолдолд, хэлцлийн дагуу үүссэн үүргийг биелүүлэх эсвэл хөрөнгө оруулалтыг буцаан авах эрх үүснэ.
• Хууран мэхэлсэн хэлцлийг хүчингүй болгохыг хүссэн тал нь хууран мэхэлсэн баримт, үйлдлийг өөрөө нотлох үүрэгтэй байдаг (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).