Үйл явдал
Хөрөнгө оруулалтын маргаан — газрын эзэмшил шилжүүлэх амлалт биелээгүй үед төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, мөн төлбөр барагдуулах хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдлыг маргах. Нэхэмжлэгч хариуцагчаас газар авах зорилгоор мөнгө төлсөн ч эзэмшлийн эрх шилжээгүй тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн мөнгийг гаргуулах, хариуцагч эсрэгээрээ нэхэмжлэгч хууран мэхэлж хэлцэл байгуулсан гэж үзэн түүнийг хүчингүй болгохыг хүссэн.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Хариуцагчаас газрын төлбөр болон нэмэлт төлбөр хэлбэрээр нийт 40.8 сая төгрөг төлсөн боловч газрын эзэмшлийн эрхийг шилжүүлээгүй тул Иргэний хуулийн үндэслэлгүй хөрөнгөжүүлэх заалтаар энэ мөнгийг буцаан олгохыг шаардсан.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгч хууран мэхэлж, төлбөр барагдуулах хэлцэл байгуулсан тул тухайн хэлцлийг Иргэний хуулийн 59 дүгээр зүйлд зааснаар хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх хариуцагчаас 30.8 сая төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
Нэхэмжлэгч хариуцагчийн эзэмшлийн газрын төлбөрийг 7.5 сая төгрөг болон 3.3 сая төгрөгөөр төлсөн нь хариуцагч маргаагүй тул уг төлбөрүүдийг хариуцагч эзэмшиж байгаа нь хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзэв. Иймд эдгээр төлбөрийг буцаан олгох нь зүйтэй гэж шүүх дүгнэв.
Нэхэмжлэгч, хариуцагчийн хооронд 20 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг баталгаажуулах зорилгоор төлбөр барагдуулах хэлцэл байгуулагдсан. Уг хэлцэл нь талуудын хүсэл зоригийн илэрхийлэл болсон тул хэлцлийн дагуу 20 сая төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй гэж үзэв. Учир нь газрын эзэмшлийн эрх хариуцагчийн нэр дээр хадгалагдаж байгаа тул нэхэмжлэгчийн хөрөнгө оруулалтын зорилго биелээгүй байна.
Хариуцагч нэхэмжлэгч хууран мэхэлж хэлцэл хийсэн гэж үзсэн ч прокурорын тогтоолоор хууран мэхэлсэн байдал тогтоогдоогүй. Мөн хууран мэхэлсэн хэлцлийг хүчингүй болгох үндэслэлийг хариуцагч өөрөө нотлох үүрэгтэй байсан тул нотлох баримт дутмаг байсан. Иймд хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй гэж шүүх дүгнэв.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Хүний эзэмшилд байгаа эд хөрөнгийн төлбөрийг гуравдагч этгээд төлсөн тохиолдолд, хариуцагч тухайн төлбөрийг эзэмшиж байгаа бол үүнийг хууль зүйн үндэслэлгүй хөрөнгөжүүлэлт гэж үзэж, төлсөн этгээдэд буцаан олгох үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 492.1.1).
- Талуудын хооронд бичгээр баталгаажсан төлбөр барагдуулах хэлцэл нь хүсэл зоригийн илэрхийлэл болсон тохиолдолд, хэлцлийн дагуу үүссэн үүргийг биелүүлэх эсвэл хөрөнгө оруулалтыг буцаан авах эрх үүснэ.
- Хууран мэхэлсэн хэлцлийг хүчингүй болгохыг хүссэн тал нь хууран мэхэлсэн баримт, үйлдлийг өөрөө нотлох үүрэгтэй байдаг (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2).
Өөр асуулт байна уу?
Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу