2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр барагдуулах маргаан — түрээсийн талбайн дээврээс ус нэвтэрч, хадгалагдаж байсан бараа бүтээгдэхүүн гэмтсэн холбогдолтой. Аадар бороо, мөндөр орсноос үүдэн агуулахын дээврээс ус орж, эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүн дахин ашиглах боломжгүй болсон тул даатгуулагч компани нь даатгагч компаниас нөхөн төлбөр авсан байна. Даатгагч компани нь уг хохирлыг түрээслүүлэгч тал хариуцах ёстой гэж үзэн, эрх шилжүүлсэн гэрээний үндэслэлээр түрээслүүлэгч компаниас нөхөн төлбөрийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн гэрээний дагуу түрээслүүлэгч нь дээвэр хэвийн ажиллагааг хангах, дээврээс ус алдсанаас үүдэн бараа бүтээгдэхүүн гэмтсэн тохиолдолд хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй тул нөхөн төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулах ёстой.
• Хариуцагч: Хохирол нь хүний хүчин зүйл бус байгалийн эрсдэлийн (аадар бороо) улмаас учирсан тул түрээслүүлэгчийн буруутай үйл ажиллагаа гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн дээвэр бүрэн бүтэн байсан гэж мэтгэлцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Учир нь аадар бороо орсон нь бодит баримт боловч уг байгалийн үзэгдлийн улмаас дээвэр нэвчиж ус алдсан эсхүл дээврийн хийц ашиглалтын дутагдалд орсон эсэхийг нотлох баримт хэрэгт байхгүй байна. Мөн эксперт дүгнэлтэд дээвэр, хийц шалгах эрхгүй байсан тул дээврийн бүрэн бүтэн байдалтай холбоотой дүгнэлт нь шүүхэд үнэлэх боломжгүй юм. Иймд хариуцагчийн буруутай үйл ажиллагаанаас хохирол учирсан гэх баримт тогтоогдоогүй тул Иргэний хууль 443.7, Даатгалын тухай хууль 8.7-д заасан нөхөн төлөх үүрэг үүсэх үндэслэлгүй гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хохирол учирсан шалтгаан нь байгалийн эрсдэл үүсэх эсвэл этгээдийн буруутай үйл ажиллагаа эсэхийг нотлох баримтгүй бол хохирлыг барагдуулах үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 443.7, Даатгалын тухай хууль 8.7).
• Шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг үнэлэхдээ тухайн баримт нь хэрэгт хамааралтай, үнэн зөв, эргэлзээгүй байх ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.1).
• Экспертийн дүгнэлт нь судалгаа хийсэн хүний мэргэжлийн чиглэл болон бодит ажиглалт дээр үндэслэсэн байх ёстой бөгөөд баримтгүй дүгнэлтийг шүүх үнэлэх боломжгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.2).