2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Валютын арилжаа — банк бус санхүүгийн байгууллага зөвшөөрөлгүй этгээдтэй шууд болон шууд бусаар хамтран ажилласан, үлдэгдэл төлбөрөө өгөхгүй байсан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагч банк бус санхүүгийн байгууллагатай валют солилцох гэрээ байгуулсан гэж үзэн, хариуцагчийн дансаар юань шилжүүлж, үлдэгдэл мөнгөн дүнгээ гаргуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагчтай валютын арилжаа хийхээр тохиролцож, өөрийн юанийн данснаас хариуцагчийн данс руу мөнгө шилжүүлсэн тул үлдэгдэл мөнгө нь хариуцагчаас хариуцах ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчтэй шууд гэрээ байгуулж, харилцан тохиролцоо хийгээгүй, харин гуравдагч этгээд болох иргэнгийн хүсэлтийн дагуу гүйлгээ хийсэн тул нэхэмжлэгчийн шаардлага үндэслэлгүй гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг харгалзан үзэж, хариуцагчийг нэхэмжлэгчид мөнгө гаргуулж өгөх шийдвэр гаргав. Хариуцагч нь валютын арилжаа хийх тусгай зөвшөөрөл бүхий байгууллага боловч Санхүүгийн зохицуулах хорооны журмын дагуу бүртгэлтэй хаягаас өөр байршилд гадаад валют худалдах, захиалга авах зорилго бүхий зөвшөөрөлгүй этгээдтэй шууд болон шууд бусаар хамтран ажиллахгүй байх үүрэгтэй байсан тул хариуцагч нь зөвшөөрөлгүй этгээдтэй хамтран ажилласан гэж үзлээ. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн дансаар дамжуулан өндөр дүнгээр валютын арилжааг гүйцэтгэсэн нь баримтаар тогтоогдсон тул хариуцагч нь нэхэмжлэгчтэй эрх зүйн харилцаанд орсон гэж үзэв. Иймд Иргэний хууль 243.1-д үндэслэн хариуцагч нь нэхэмжлэгчид мөнгөн дүнг гаргуулж өгөх үүрэгтэй гэж шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Банк бус санхүүгийн байгууллага нь зөвшөөрөлгүй этгээдтэй шууд болон шууд бусаар хамтран ажиллахгүй байх үүрэгтэй (Банк бус санхүүгийн байгууллагын гадаад валютын арилжааны үйл ажиллагааг зохицуулах, түүнд хяналт тавих журам 2.3.12).
• Валютын арилжаа хийх тусгай зөвшөөрөл бүхий этгээд харилцагчийн дансаар дамжуулан гүйлгээ хийж байгаа нь тухайн этгээдтэй эрх зүйн харилцаанд орсон гэж үзнэ.
• Гэрээний талуудын хооронд шууд харилцаа тогтоогдоогүй байсан ч валютын арилжааны гүйлгээг хариуцагчийн дансаар гүйцэтгэсэн нь хариуцагчийг гэрээний үүрэг хүлээсэн гэж үзэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 243.1).