Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ — орон сууц захиалгаар бариулах гэрээг цуцалж, төлбөр болон хохирлыг гаргуулах. Захиалагч нь орон сууц баригчтай гэрээ байгуулж, төлбөрийг график ёсоор төлсөн боловч барилгын ажил зогссон, ашиглалтад орох хугацаа хэтэрсэн тул гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгө болон түрээсийн зардал, алдангийг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барилга нь гэрээнд заасан хугацаанд ашиглалтад ороогүй, барилгын ажил зогссон тул гэрээг цуцалж, төлсөн үндсэн төлбөр, гэрээнд заасан алданги болон орон сууц түрээслэн амьдарсан зардлаа гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээг цуцлах бус гэрээнээс татгалзах асуудал яригдах ёстой тул гэрээний үндсэн төлбөрийг буцаан олгох боловч гэрээний нэмэлт үүрэг болох алдангийг шаардах эрх нэхэмжлэгчид байхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийг нэхэмжлэгчид үндсэн төлбөр болон түрээсийн зардлыг гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэсэн ба алданги болон бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч гэрээний үүргээ хугацаандаа биелүүлээгүй тул Иргэний хууль 205.1-д заасны дагуу гэрээний гүйцэтгэлийг буцааж өгөх үүрэгтэй, учир нь нэхэмжлэгч гэрээг цуцалж, гэрээний үүргийг шаардах эрхээ хэрэгжүүлсэн тул.
• Нэхэмжлэгч нь гэрээг цуцалж, гэрээний нэмэлт үүрэг болох алдангийг нэхэмжилсэн тул гэрээний үүрэг гүйцэтгэх эрх дуусгавар болсон гэж үзэн алдангийг нэхэмжлэх эрхгүй, учир нь гэрээнээс татгалзсан үед хохирлыг арилгуулах эрх үлддэг (Иргэний хууль 227.1, 227.3).
• Түрээсийн зардлын хувьд нэхэмжлэгч нь нийт 11 сая орчим төгрөгийг шилжүүлсэн баримт тогтоогдсон боловч үлдэх түрээсийн төлбөрт шилжүүлсэн зардал нь хариуцагчийн үүрэг зөрчсөнтэй шууд холбоотой хохирлоор нотлогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн эсвэл гэрээнд татгалзсан тохиолдолд талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээг цуцалж, гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд гэрээний нэмэлт үүрэг болох алдангийг шаардах эрх дуусгавар болж, зөвхөн үүрэг гүйцэтгэгчээс гарсан зардал, эд хөрөнгийн алдагдал буюу хохирлыг арилгуулах эрх үлдэнэ (Иргэний хууль 227.1, 227.3).