2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Бизнесийн маргаан — бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлсний төлбөр болон гэрээний алданги нэхэмжлэх. Нийлүүлэгч компани нь захиалагч компанид бетон зуурмаг нийлүүлсэн боловч төлбөрөө төлөөгүй, мөн гэрээний дагуу бартераар орон сууц шилжүүлэх тохиролцоо хэрэгжижгүй тул үлдэгдэл төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нийлүүлсэн бетон зуурмагийн төлбөр, насосны машин түрээсийн зардал болон гэрээний алдангийг нэхэмжилж байгаа бөгөөд хариуцагч тал төлбөрөө төлөхгүй байгаа тул эвлэрэх шаардлагагүй гэж үзэв.
• Хариуцагч: Бетон зуурмаг хүлээн аваагүй гэж маргасан бөгөөд нийлүүлэгчийн захиралтай өөрийн гэрт цонх, хаалга суурилуулж, ажлын хөлсөөр нь бетон зуурмагийн төлбөрт тооцохоор амаар тохиролцсон тул өр төлбөргүй болсон гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндсэн хэсгийг харгалзан үзэж, нийлүүлэгч тал нь бетон зуурмаг нийлүүлсэн баримт, насосны машин түрээсийн зардал болон гэрээний алдангийг тооцож, хариуцагч тал нь нийлүүлэгчийн захирлын гэрт цонх, хаалга суурилуулж өгсөн баримтыг үндэслэн төлбөрийг хасаж, нийт 28,380,000 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэв.

Нийлүүлэгч тал нь бетон зуурмаг нийлүүлсэн баримт, насосны машин түрээсийн зардал болон гэрээний алдангийн тооцоолол ирүүлсэн тул эдгээрийг үндэслэн төлбөр болон алдангийг тооцох нь зүйтэй гэж үзэв (Иргэний хууль 243.1). Нийлүүлэгчийн захирал хариуцагч талын төлбөрт цонх, хаалга суурилуулах ажлыг тооцож хасахыг зөвшөөрсөн баримт байсан тул тухайн хэмжээг хасаж, үлдэгдэл төлбөрийг тогтоов (Иргэний хууль 232.6). Хариуцагч тал шүүх хуралдаанд оролцох эрхээ хэрэгжүүлээгүй, шүүгчээс татгалзах хүсэлтээ хугацаанд гаргаагүй тул шүүх хуралдааны журмыг хэвээр үргэлжлүүлэн явуулсан (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 91, 106).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хоорондын төлбөрийн харилцааг гүйцэтгэсэн ажил үйлс болон тохиролцсон хасалт дээр үндэслэн тооцох ёстой (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн үйлчилгээ болон нийлүүлсэн барааны төлбөрийг харилцан тооцох нь бодит үйл баримт, тохиролцоонд үндэслэсэн байна (Иргэний хууль 232.6).
• Шүүх хуралдааны явцад талууд хууль ёсны эрхээ (шүүгчээс татгалзах, эвлэрэх) хугацаанд хэрэгжүүлээгүй бол шүүх хуралдааны журмыг үргэлжлүүлэн явуулж болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 91, 106).