2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй төлбөр тооцоо болон хохирол барагдуулах маргаан. Нийлүүлэгч тал бетон зуурмаг нийлүүлсэн боловч төлбөрийн 50 хувийг орон сууцаар, үлдэгдэл хувийг бэлнээр төлөхөөр тохиролцсон байна. Гэвч захиалагч тал орон сууцыг ашиглалтад оруулахгүй, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул үлдэгдэл төлбөрийг мөнгөн хэлбэрээр нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй, гэрээний үүргээ зөрчсөн тул гэрээг цуцалж, нийлүүлсэн барааны үлдэгдэл төлбөрийг мөнгөн хэлбэрээр гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Төлбөрийн зарим хэсгийг шилжүүлсэн бөгөөд бетон зуурмаг бүрэн нийлүүлсэн байсан тул нэхэмжлэл үндэслэлгүй, мөн нийлүүлэгчийн бараа нийлүүлээгүйгээс үүдсэн хохирлыг нэхэмжилсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 453 сая төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулж олгосон.

• Хариуцагч тал гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг ашиглалтад оруулахгүй байсан тул нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангахаар шийдсэн (Иргэний хууль 243.1).
• Хариуцагч тал бетон зуурмаг бүрэн нийлүүлсэн гэж үзэн, олох байсан орлого болон бусад зардлыг нэхэмжилсэн боловч эдгээр нь нотлох баримтаар батлагдаагүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Барилгын ажлын гүйцэтгэгч нь өөрийн ажил гүйцэтгэхэд шаардлагатай багаж хэрэгслийг түрээслэх нь тухайн этгээдийн эрхийн асуудал тул энэ нь бараа нийлүүлэгчийн хариуцлага биш гэж үзсэн (Иргэний хууль 219.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгэгч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, эсвэл биелүүлэлт нь зорилгодоо хүрэхгүй бол үүрэг гүйцэтгүүлэгч учирсан хохирлоо арилгуулахаар шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 219.1).
• Гэрээний дагуу төлбөрийг орон сууцаар төлөхөөр тохиролцсон боловч орон сууц хүлээлгэн өгөх үүрэг биелээгүй тул төлбөрийг мөнгөн хэлбэрээр төлөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 243.1).
• Хохирлыг нэхэмжилж буй тал нь тухайн хохирлыг нотлох баримтыг шүүхэд гаргах үүрэгтэй тул баримтгүй тооцоолол, орлогын тайлбарыг хүлээн зөвшөөрөхгүй (Иргэний хууль 219.1).