Налайх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний хүрээнд худалдан авагч тал худалдагчид үлдэгдэл төлбөрийг төлөөгүй, худалдагч тал нь орон сууцыг чанарын доголдолтой шилжүүлсэн гэж үзэн төлбөрийг хасах эсвэл гэрээг цуцлах шаардлага гаргасан маргаан. Худалдагч нь худалдан авагчид тохиролцсон үлдэгдэл мөнгийг төлүүлэхээр, худалдан авагч нь орон сууцны цонхноос ус цанж, гал тогооны тавилгыг авагдсан зэрэг доголдлуудыг шалтгаалан төлбөрийг хийхээс татгалзсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцыг худалдан авагчид шилжүүлж, гэрээнд заасан нийт үнийн 7.240.000 төгрөгийн үлдэгдэл мөнгийг гаргуулахыг шаардсан. Худалдан авагч тал зөрүү мөнгийг төлөхөөр амласан ч төлөөгүй, мөн орон сууцанд ямар ч доголдол байгаагүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орон сууцны цонхноос ус цанж, мөстөж байсан, худалдагч гал тогооны тавилгыг гэрээнд заасны дагуу өгөөгүй тул үлдэгдэл мөнгийг төлөхгүй гэж үндэслэл болгосон. Мөн худалдагч нь нийгмийн ажилтан тул итгэл үнэмшилтэй байсан ч чанарын асуудал гарсан гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлтэй гэж үзэв. Худалдагч тал орон сууцыг шилжүүлсэн, худалдан авагч тал гэрээний үүргээ гүйцэтгээгүй нь нотлогдсон тул худалдагч талд үлдэгдэл төлбөрийг төлүүлэх эрх үүссэн. Худалдан авагч тал орон сууцыг шилжүүлэн авснаас хойш 6 сарын дотор чанарын доголдолтой холбогдуулан худалдагч талд гомдлын шаардлага гаргаагүй тул Иргэний хуулийн 254.6 дахь хэсэгт заасан хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэв. Худалдан авагч тал доголдлыг арилгуулах эсвэл үнийг бууруулах шаардлага гаргаагүй тул Иргэний хуулийн 254.1, 254.2 дахь хэсэгт заасан эрхээ хэрэглээгүй гэж үзэв. Талуудын хооронд байгуулсан гэрээний нийт үнэ 152.400.000 төгрөг, худалдан авагч тал 145.160.000 төгрөгийг төлсөн нь зурвас харилцаа, банкны шилжүүлгийн баримтаар тогтоогдсон тул 7.240.000 төгрөгийн үлдэгдэл төлбөрийг төлүүлэх нь зүйтэй гэж шүүх үзэв. Худалдан авагч тал доголдолтой холбогдуулан нотлох баримт гаргаагүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1 дэх хэсэгт заасан нотлох үүргээ гүйцэтгээгүй гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд эд хөрөнгийн чанарын талаар тодорхой заагаагүй бол гэрээнд заасан зориулалтаар ашиглах боломжтой эд хөрөнгийг биет байдлын доголдолгүй гэж үзнэ (Иргэний хууль 251.2).
• Худалдан авагч тал эд хөрөнгийн доголдлыг арилгуулах эсвэл үнийг бууруулах шаардлага гаргаагүй бол доголдлыг арилгахад гарсан нэмэлт зардлын хэмжээгээр анхны үнийг бууруулахаар шаардах эрхтэй бөгөөд энэ эрхийг хэрэглээгүй бол доголдлыг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзнэ (Иргэний хууль 254.1, 254.2).
• Орон сууцыг шилжүүлэн авснаас хойш 6 сарын дотор доголдолтой холбогдуулан худалдагч талд шаардлага гаргаагүй бол энэ эрхийг хэрэглэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 254.6).