Увс аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл, хамтран зээлдэгчийн хариуцлагын хүрээний маргаан. Зээлдүүлэгч компани нь үндсэн зээлдэгч нас барсны дараа түүний үүргийг хамтран хүлээсэн гэж үзсэн хамтран зээлдэгчээс зээлийн үлдэгдэл болон хүүг төлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь зээлийн гэрээг уншиж чадаагүй, мөнгө аваагүй, зөвхөн 2 сая төгрөгийн хэмжээгээр зурсан гэж эсэргүүцсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хамтран зээлдэгч нь зээлдэгчтэй нэгэн адил эрх үүрэг хүлээсэн тул үндсэн зээлдэгч нас барсан ч үүргийг бүхэлд нь хариуцах ёстой. Иргэний хуулийн 453.1, Банкны хуулийн 20.7, 20.8, 19.1-ийг үндэслэн нэхэмжлэлийг хангуулахыг хүссэн.
• Хариуцагч: Банкны ажилтан худал мэдээлэл өгсөн тул гэрээг уншиж чадаагүй, зээлийн мөнгө аваагүй. Үндсэн зээлдэгч байхгүй бол банк эрсдэлээ өөрсдөө даах ёстой. Зөвхөн 2 сая төгрөгийн хэмжээгээр зурсан гэж үзэж нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Зээлдүүлэгч нь зээлдэгчийн цалин орлого, хүсэл зоригийг үндэслэн зээл олгосон бөгөөд зээлийн мөнгө нь зөвхөн үндсэн зээлдэгчийн дансанд шилжсэн тул хамтран зээлдэгч нь зээлийг авах хүсэл зориг илэрхийлээгүй гэж үзсэн. Хамтран зээлдэгчийн цалин, орлого, хөрөнгийг барьцаалаагүй тул зээлийн үүргийг хамтран зээлдэгчид хамааруулах боломжгүй гэж тогтоосон. Мөн зээлдэгч нас барснаар цалингийн зээлийн үүрэг түүний хувийн байдалтай салшгүй холбоотойгоор дуусгавар болсон. Иймд хамтран зээлдэгчийн үүрэг дуусгавар болохгүй гэсэн нэхэмжлэгчийн үндэслэлийг шүүх хүлээж аваагүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Цалингийн зээлийн үүрэг нь зээлдэгчийн хувийн байдалтай салшгүй холбоотой тул зээлдэгч нас барсан тохиолдолд тухайн үүрэг дуусгавар болно. Хамтран зээлдэгч нь зээлдэгчийн нэгэн адил эрх үүрэг хүлээсэн гэж гэрээнд заасан ч, хамтран зээлдэгчийн өөрийн орлого, хөрөнгийг барьцаалаагүй, зээлийг авах хүсэл зориг илэрхийлээгүй бол түүнд зээлийн үүргийг хамааруулах боломжгүй. (Иргэний хууль 240.1.2, 451.1)
• Зээлийн гэрээнд хамтран зээлдэгчийн хариуцлагын хэлбэр (барьцаа, батлан даалт г.м) тодорхой тусгаагүй, зөвхөн "нэгэн адил эрх үүрэг" гэж ерөнхий заасан бол тухайн гэрээ нь үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах эрх зүйн суурь болж чадахгүй. Зээлдүүлэгч нь зөвхөн үндсэн зээлдэгчийн орлого, хүсэлтийг үндэслэн зээл олгосон бол хамтран зээлдэгчид зээлийн үүргийг хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлгүй. (Иргэний хууль 451.1, 451.2)