Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн гэрээ болон үл хөдлөх эд хөрөнгийн бэлэглэлийн гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас зээлийн гэрээний дагуу өр мөнгөн дүнг гаргуулж, барьцаа хөрөнгө болгосон үл хөлдлөх эд хөрөнгийг эзэмшигчийн нэр дээр бүртгүүлэх хүсэлт гаргасан. Хариуцагч нь зээлдэгч нь өөрөө хөрөнгөө мөнгийн төлбөрийг заасан нөхцөлөөр өөр хүнд шилжүүлсэн гэж маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрөлгүйгээр, тогтмол хийж байгаа тул холбогдох гэрээнүүд нь хүчин төгөлдөр бус бөгөөд үл хөдлөх эд хөрөнгийг буцаан өгөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн үлдэгдэл төлөхгүй байгаа тул гэр орны хөрөнгийг загнаж байгаа гэж дарамталсан, мөн зээлийн нөхцөл өөрчлөгдсөн гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч, зээлийн гэрээнүүд болон үл хөдлөх эд хөрөнгийн бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тоосон. Хариуцагч нь тусгай зөвшөөрөлгүйгээр иргэд хоорондын тогтмол зээлийн үйл ажиллагаа явуулсан тул энэ нь хууль бус хэлцэл болох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 56.1, 56.1.8). Нэхэмжлэгч нь зээлдэгч биш, харин зээл олгогч мэт тогтмол ашиг орлого олох зорилготой үйл ажиллагаа явуулдаг болох нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтаар тогтоогдсон тул зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөлгүй, хууль бус хэлцэл гэж үзсэн. Зээлийн гэрээ болон бэлэглэлийн гэрээгээр шилжүүлсэн бүх хөрөнгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул хариуцагчаас мөнгөн дүнг гаргуулж, хөрөнгийг эзэмшигчийн нэр дээр бүртгүүлэх нь Иргэний хуулийн 56.5-д заасан дагуу үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүйгээр хийсэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байдаг (Иргэний хууль 56.1, 56.1.8).
• Иргэд хоорондын тогтмаар, тогтмол шинжтэй зээлийн үйл ажиллагаа явуулах нь тусгай зөвшөөрөлгүй тохиолдолд хууль бус хэлцэл гэж үзнэ.
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн хөрөнгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).