Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болон үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн төлбөр нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч нь визний материал бүрдүүлэх үйлчилгээ үзүүлэх зорилгоор хариуцагч нартай тохиролцож, визний төлбөрийг төлөх зорилгоор хариуцагч нэгэн этгээдтай зээлийн гэрээ байгуулж, мөнгө шилжүүлсэн боловч виз гарахгүй болсон тул зээлийн үндсэн мөнгөн дүн болон хүү, алдангийг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нэгэн этгээд нь дүүгийнхээ өмнөөс бүгдийг хариуцах гэж зээлийн гэрээ байгуулсан тул зээлийн мөнгөн дүн болон хүү, алдангийг төлөх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлдэгч нь визний төлбөр төлөхгүй бол виз гарахгүй гэж хэлсэн боловч виз гаргадаг эрх бүхий субьект биш тул энэ нь хууль бус хэлцэл гэж үзэн, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөөгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэгийн үндсэн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд нэхэмжлэгчээс ойролцоогоор 2 сая төгрөгийг гаргуулж өгөхээр шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нар нь виз гаргадаг эрх бүхий байгууллага биш тул виз гаргах зорилгоор мөнгө, шан харамж авах нь хууль зөрчсөн үйлдэл болох тул энэ нь Иргэний хууль 56.1.1-д заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох тул талуудын хооронд гэрээний үүрэг үүсэхгүй (Иргэний хууль 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үндсэн дээр хөрөнгийн шилжүүлэг бий болсон тул нэхэмжлэгч нь хариуцагч нарын хувьд үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн гэж үзнэ (Иргэний хууль 492.1).
• Хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага болох гар утсын үнэ 4 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчээс шаардах эрхгүй, учир нь уг гар утсыг нэхэмжлэгчийн эхнэр өгсөн болох нь гэрчийн мэдүүлгээр тогтоогдсон тул хариуцагч нарт хамааралгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хууль бус, эсвэл хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн тохиолдолд тухайн хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлийг харилцан буцааж өгөх, боломжгүй бол үнийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үндсэн дээр хөрөнгийн шилжүүлэг хийгдсэн бол нэхэмжлэгч нь үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн төлбөрийг нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 492.1).
• Хэлцэл хийсэн талууд нь хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.1.1).