Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Газар эзэмших эрхтэй этгээд өөрийн өмчлөлийн газрыг бусдын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх болон байшингийн үнийг нэхэмжлэсэн хэрэг. Нэхэмжлэгч өөрийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээтэй газрыг хариуцагч зөвшөөрөлгүйгээр эзэмшиж, байшин барьсан гэж үзсэн тул газар чөлөөлүүлэх болон байшингийн үнийг нэхэмжлэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар өмчлөгч нь газрыг чөлөөлүүлэх, хариуцагч нь газрын дээр барьсан байшингийн үнийг төлөх ёстой гэсэн байр суурьтай.
• Хариуцагч: Газрыг 15 жил гаруй хугацаанд эзэмшиж, засаж сайжруулсан тул газар чөлөөлөх шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, мөн байшингийн үнийг төлөх үүрэггүй гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгийг бүрэн хүлээн зөвшөөрч, газрыг чөлөөлүүлэх болон байшингийн үнийг нэхэмжлэгчээс хариуцагчид олгохыг шийдвэрлэв.

Газар өмчлөгч нь газрыг 2 жил дараалан ашиглаагүй гэж үзэх үндэслэлгүй тул газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгох шалтгаан байхгүй, учир нь хариуцагч уг газрыг 2007 оноос хойш тасралтгүй эзэмшиж ирсэн байна. Газар дээрх үл хөдлөх эд хөрөнгийг (байшин) газраас салгах боломжгүй тул байшинг газар эзэмшигчээс салгах боломжгүй, учир нь Иргэний хууль 84.3-т газраас салгамагц зориулалтын дагуу ашиглаж үл болох эд юмс үл хөдлөх эд хөрөнгө гэж заасан. Хариуцагч нь газрыг өөрийн эзэмшлийн гэсэн итгэл үнэмшлийн үндсэн дээр, өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр байшин барьсан тул бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхгүй байх асуудал үүссэн, учир нь Иргэний хууль 492.1-д үүрэг гүйцэтгэгч болон үүрэг олж авсан этгээдийн хооронд үүрэг үүсээгүй эсхүл хүчин төгөлдөр бус болсон тохиолдолд хөрөнгийг буцаан шаардах эрхтэй гэж заасан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмшигч нь газраа ашиглаагүй байсан ч, эзэмшигч этгээд газар эзэмших эрхээ алдах үндэслэлгүй, учир нь эзэмшигч этгээд газар эзэмшиж байгаа нь хариуцагч этгээдийн эзэмшил гэж үзэх үндэслэлтэй (Газрын тухай хууль 40.1.6).
• Зөвшөөрөлгүйгээр байшин барьсан нь газраас салгамагч эд юмс учраа, байшинг газар эзэмшигчээс салгах боломжгүй тул байшингийн үнийг нэхэмжлэгчээс хариуцагчид олгох ёстой (Иргэний хууль 84.3, 492.1).
• Өмчлөгч нь бусдын хууль бус эзэмшлээс хөрөнгийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1).